Thị trường giao nhận: Sân chơi “nóng bỏng”

Thị trường giao nhận sẽ tăng mạnh theo sức lớn của TMĐT trong nước, vốn được dự báo tăng trưởng 30%/năm.

Cuộc đua tốc độ của những “ông lớn”

Các sàn TMĐT lớn cũng như các chuỗi bán lẻ sản phẩm công nghệ đều phải tăng cường đội ngũ giao nhận để có thể giao hàng tới tay khách hàng trong thời gian ngắn nhất. Ví dụ, nhà bán lẻ Thế giới di động (bao gồm chuỗi thegioididong.com và dienmayxanh.com) cam kết sẽ giao hàng trong vòng 30 phút; hoặc FPT Shop cũng cam kết giao hàng trong vòng 60 phút (bán kính 10 ki lô mét) ở 63 tỉnh thành.

Theo chính sách giao hàng mới nhất, FPT Shop nhận giao hàng “siêu tốc” khắp 63 tỉnh thành trên toàn quốc; nhận giao đơn hàng có thời gian hẹn giao tại nhà trước 21 giờ đối với sản phẩm điện thoại di động, máy tính bảng và trước 20 giờ đối với máy tính xách tay.

Các công ty giao nhận cũng tham gia “cuộc đua tốc độ” nhằm đáp ứng nhu cầu của người dùng khi mua hàng trực tuyến cũng như thực hiện cam kết giao hàng “hỏa tốc” của các sàn TMĐT lớn như Lazada, Tiki, Sendo…

Sàn TMĐT Tiki còn triển khai chương trình hợp tác với các đơn vị cung cấp dịch vụ thanh toán như Momo, ZaloPay… để tặng phiếu giao hàng TikiNow (giao hàng trong 2 giờ) miễn phí.

Áp lực cạnh tranh về giao hàng tức thời (giao hàng trong ngày) đang gia tăng đối với các công ty giao nhận cũng như bản thân các sàn TMĐT và các nhà bán lẻ lớn như Thế giới di động, FPT Shop, Nguyễn Kim… Tốc độ giao hàng sẽ tác động trực tiếp đến tỷ lệ đơn hàng thành công, giảm số đơn hàng bị hủy (chủ yếu nhờ giao hàng quá nhanh, người mua chưa kịp suy nghĩ lại)…

Đây cũng là bài toán cần giải đáp gấp trong thời gian tới của các doanh nghiệp TMĐT cũng như các  công ty giao nhận, cung cấp kho hàng, dịch vụ hoàn thiện đơn hàng (fulfillment) tại Việt Nam.

Chọn phân khúc bán hàng trực tuyến

Sân chơi giao nhận nội thành ngày càng trở nên căng thẳng hơn với sự xuất hiện của nhiều đơn vị giao hàng quy mô nhỏ (trong đó có những startup non trẻ áp dụng công nghệ trong hoạt động giao nhận), chủ yếu đáp ứng nhu cầu giao hàng của các chủ cửa hàng bán hàng trực tuyến. Tầng phía trên là các công ty chuyển phát với quy mô lớn, có tầm hoạt động trên toàn quốc như Viettel Post, VNPost, Giao hàng nhanh…

Gần đây, Grab Việt Nam cũng đầu tư mạnh hơn cho mảng giao nhận hàng hóa (Grab Express) chứ không chỉ tập trung vào mảng dịch vụ gọi xe máy/ôtô (GrabCar/GrabBike). Dịch vụ giao hàng Grab Exprees “siêu tốc” mới đây khai thác nhu cầu chuyển phát thư tín, quà tặng, tài liệu… trong khu vực nội thành.

Có thể nói, về tiềm lực tài chính thì Grab và Go-Viet (hậu thuẫn bởi Go-Jek) đang có ưu thế vượt trội so với một số công ty giao nhận trong nước. Họ có khả năng triển khai nhanh các hoạt động khuyến mãi, quảng bá thương hiệu, tiếp cận khách hàng tiềm năng và… giao hàng nhờ mạng lưới tài xế GrabExpress, Go-Send… dày đặc trong nội thành.

Bên cạnh đó, các công ty giao nhận lớn, cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau như Grab, Go-Viet… vẫn đang chấp nhận bù lỗ để thu hút khách hàng, tăng nhanh thị phần. Trong khi đó, các công ty giao nhận trong nước, ngoại trừ những công ty chuyển phát lớn cỡ như Viettel Post, VNPost…, sẽ khó lòng cạnh tranh với GrabExpress hoặc Go-Send.

Vậy, các công ty giao nhận nội thành nhỏ lẻ sẽ sống ra sao với sức ép của những “chú cá mập” trong mảng giao nhận?

Trên thực tế, các công ty giao nhận nội thành quy mô nhỏ vẫn có đất sống nếu khéo chọn phân khúc cung cấp dịch vụ. Hầu hết các công ty này đều chọn giao hàng cho các chủ cửa hàng bán hàng trực tuyến, cửa hàng bán lẻ… cần đội ngũ giao hàng nhanh, giá rẻ…

Theo ông Hoàng Giang, người sáng lập nền tảng kết nối các đơn vị vận chuyển (TopShip), các công ty giao nhận quy mô nhỏ vẫn có đất hoạt động nếu khai thác tốt thị trường giao nhận TMĐT. Các đơn vị này có thể cung cấp các dịch vụ giao nhận đáp ứng nhu cầu của khách hàng, đưa ra các gói cước phù hợp, giao hàng nhanh trong khu vực nội thành…

Ông Giang cho biết thêm, có những dịch vụ giao nhận theo yêu cầu trong mảng TMĐT mà các công ty vận chuyển quy mô nhỏ có ưu thế cạnh tranh hơn so với công ty lớn. Các chủ cửa hàng bán hàng trực tuyến thường có nhu cầu đa dạng, cần giao hàng cho những đối tượng người mua khác nhau…

Hiện nay, giao nhận TMĐT là thị trường có sự tăng trưởng nhanh, đủ lớn cho nhiều công ty giao nhận với các quy mô khác nhau. Thực tế ghi nhận, các công ty giao nhận trong lĩnh vực TMĐT đang chia nhau thị trường ngách với những ưu thế riêng như giao hàng tức thời (Instant Service), giao hàng giá rẻ, giao các sản phẩm đặc thù…

Ông Chu Võ Kim Long, Giám đốc chuỗi bán lẻ điện thoại di động Tablet Plaza cho biết, việc Tablet Plaza chọn công ty giao nhận nhỏ hay lớn sẽ tùy thuộc vào đơn hàng cụ thể. Ví dụ, với hàng hóa có giá trị cao sẽ chọn gửi ở các thương hiệu lớn, có uy tín dù giá cước cao hơn. Còn những đơn hàng đơn giản, có giá trị thấp (như phụ kiện) thì có thể chọn các đơn vị vận chuyển nhỏ để giảm chi phí giao hàng.

Các đơn vị vận chuyển quy mô nhỏ vẫn có thể “sống sót” với các dịch vụ giao hàng giá rẻ trong nội thành, giao hàng nhanh theo yêu cầu của khách hàng… Các công ty giao nhận trong nước, nếu năng động tiếp cận khách hàng tiềm năng, tăng cường hợp tác với các sàn TMĐT tốt…, cũng có thể đứng vững trên thị trường giao nhận.

Doanh thu TMĐT 2020 có thể lên tới 13 tỉ đô la Mỹ

Theo VECOM, thị trường TMĐT trong nước có doanh thu khoảng 4 tỉ đô la Mỹ vào năm 2015, nhưng nhờ tốc độ tăng trưởng trung bình trong ba năm liên tiếp cao, nên quy mô thị trường năm 2018 lên tới khoảng 7,8 tỉ đô la Mỹ.

Thị trường TMĐT bao gồm bán lẻ trực tuyến, du lịch trực tuyến, tiếp thị trực tuyến, giải trí trực tuyến và mua bán trực tuyến các dịch vụ và sản phẩm số hóa khác. Nếu tốc độ tăng trưởng của năm 2019 và 2020 tiếp tục ở mức 30% thì tới năm 2020, quy mô thị trường TMĐT trong nước sẽ lên tới 13 tỉ đô la.