Thị trường chứng khoán khó bó kế hoạch tăng vốn

Nhiều kế hoạch phát hành cổ phiếu bị hoãn

Tại Ðại hội đồng cổ đông thường niên năm 2019 của CTCP Thế giới số (DGW), ông Ðoàn Hồng Việt, Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm Tổng giám đốc DWG cho biết, Công ty không thực hiện kế hoạch phát hành 6 triệu cổ phần đơn lẻ đã được cổ đông thông qua vào năm ngoái. Lý do là, diễn biến thị trường chứng khoán không thuận lợi.

Ðể đảm bảo kế hoạch huy động vốn, DGW đã thay đổi phương án phát hành từ cổ phiếu sang trái phiếu kèm chứng quyền. Theo đó, Công ty sẽ phát hành riêng lẻ 1.500 trái phiếu không chuyển đổi, có tài sản đảm bảo kèm chứng quyền cho dưới 100 nhà đầu tư. Tổng giá trị phát hành là 150 tỷ đồng. Trái phiếu có kỳ hạn tối đa 3 năm, lãi suất và kỳ tính lãi được ủy quyền cho Hội đồng quản trị quyết định phù hợp với thị trường và khả năng tài chính của Công ty.

Diễn biến thị trường không thuận lợi cũng là lý do nhiều lãnh đạo doanh nghiệp đưa ra để trần tình với cổ đông về việc kế hoạch phát hành cổ phiếu bị hoãn lại. Chia sẻ với nhà đầu tư tại Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2019 tổ chức mới đây, ông Bùi Tiến Thắng, Tổng giám đốc CTCP Ðịa ốc Sài Gòn Thương Tín (TTC Land) cho biết, phương án chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu để tăng vốn điều lệ với tỷ lệ 67% đã được cổ đông thông qua trong năm 2018 sẽ phải tạm hoãn lại chờ thời điểm thích hợp hơn.

Theo TTC Land, tình hình kinh tế thế giới đang xuất hiện một số vấn đề bất ổn, nhất là cuộc chiến thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới (Mỹ – Trung) có khả năng kéo dài, ảnh hưởng đến thị trường chứng khoán Việt Nam nói chung và kế hoạch chào bán cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu nói riêng.

Ngoài ra, các dự án M&A cũng cần chứng minh được hiệu quả. Ðược biết, kế hoạch phát hành này của TTC Land là nhằm huy động vốn cho việc mua bán sáp nhập (M&A) 3 dự án, mở rộng hoạt động kinh doanh. 

Doanh nghiệp chuyển hướng sang kênh trái phiếu

Việc vay vốn ngân hàng đòi hỏi những điều kiện khắt khe về tài sản thế chấp. Việc phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu không phải lúc nào cũng thuận lợi, vì phụ thuộc nhiều vào diễn biến thị trường. Chính vì vậy, phát hành trái phiếu là phương án được nhiều doanh nghiệp lựa chọn để giải bài toán vốn.

Tại Ðại hội đồng cổ đông thường niên 2019, CTCP Tập đoàn Hà Ðô đã thông qua phương án phát hành 1.500 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi kỳ hạn 3 năm với lãi suất 6%/năm, dự kiến thực hiện vào cuối quý II/2019. Mỗi trái phiếu mệnh giá 1 tỷ đồng sẽ kèm 1 chứng quyền chuyển đổi 18.182 cổ phiếu với giá chuyển đổi 55.000 đồng/cổ phiếu. Tổng số lượng cổ phiếu phát hành chuyển đổi theo chứng quyền tối đa 27,27 triệu.

Lượng vốn huy động được Công ty sẽ sử dụng để mua bán các dự án và đầu tư vào lĩnh vực năng lượng tái tạo. Với mảng này, Công ty chỉ cần 30% vốn đối ứng, còn lại có thể đi vay thêm hoặc hợp tác với các nhà đầu tư có năng lực. Dù vậy, chia sẻ từ lãnh đạo HDG cho thấy, việc phát hành trái phiếu có thể ảnh hưởng tới biên lợi nhuận của Công ty trong năm tới do Công ty phải trích trước chi phí tài chính cao hơn. Ðiều này làm giảm biên lợi nhuận ròng dù rằng, các mảng hoạt động của Công ty vẫn duy trì biên lợi nhuận gộp như trước.

Tương tự, Tổng CTCP Ðầu tư phát triển xây dựng (DIG) cũng cho hay, Công ty lựa chọn phát hành trái phiếu doanh nghiệp cho nhà đầu tư nước ngoài 1.000 trái phiếu doanh nghiệp không chuyển đổi với tổng trị giá 100 triệu USD, có kỳ hạn 3 – 5 năm với lãi suất tối đa 5%/năm. Lãnh đạo DIG cho biết, bên cạnh mục đích tăng quy mô vốn hoạt động, việc phát hành trái phiếu giúp Công ty có thêm nguồn lực tài chính để triển khai nhiều dự án lớn.

“Thông qua đơn vị tư vấn, chúng tôi đã gặp gỡ và làm việc với nhà đầu tư Hàn Quốc để chốt lại thương vụ này. Về cơ bản, mọi việc đang diễn ra khá suôn sẻ, dự kiến việc phát hành sẽ thực hiện trong quý III/2019”, lãnh đạo DIG chia sẻ với Ðầu tư Chứng khoán.

Mức lãi suất dự kiến 5%/năm với USD, theo lãnh đạo DIG là khá cao, sẽ làm tăng chi phí tài chính đối với DIG trong thời gian tới, song Công ty cũng đã có những cân đối phù hợp, dựa trên mức độ tương quan giữa lãi vay vốn ngân hàng so với lãi suất huy động trái phiếu.

Doanh nghiệp cùng ngành là Tập đoàn Ðất Xanh (DXG) cũng lên kế hoạch phát hành 234 tỷ đồng trái phiếu chuyển đổi không có tài sản bảo đảm thông qua hình thức ghi sổ. Trái phiếu có lãi suất 7%/năm, bị hạn chế chuyển đổi trong vòng 1 năm và đáo hạn sau 5 năm kể từ ngày phát hành. DXG cho biết, Công ty dự kiến dùng toàn bộ tiền thu từ bán sản phẩm căn hộ, nhà phố để mua lại trái phiếu và thanh toán lãi.

Nhưng không phải doanh nghiệp nào lựa chọn phương án phát hành trái phiếu doanh nghiệp cũng đạt được kết quả tốt đẹp. Thông tin mới nhất là Công ty TNHH An Quý Hưng đã thất bại trong việc tìm nhà tài trợ cho hai đợt phát hành trái phiếu, mặc dù doanh nghiệp này đã  đẩy lãi suất huy động lên tới 12%/năm và có 255 triệu cổ phiếu Vinaconex làm tài sản đảm bảo. Cuối năm ngoái, việc Công ty TNHH An Quý Hưng (AQH) đặt mua 254,9 triệu cổ phiếu Vinaconex (VCG) từ SCIC để trở thành cổ đông chi phối (chiếm 57,7%) với giá cao gấp 2 lần giá trị sổ sách và cao hơn 56,2% giá trị đang giao dịch trên thị trường đã từng gây “sốc” đối với giới đầu tư.

Phát hành trái phiếu hiện đang là kênh được nhiều doanh nghiệp lựa chọn. Số liệu thống kê của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho thấy, dư nợ thị trường trái phiếu doanh nghiệp tại thời điểm cuối năm 2018 là 474.500 tỷ đồng, bằng 8,6% GDP năm 2018 và tăng 53% so năm 2017.

Hầu hết các thương vụ đều được thực hiện dưới hình thức phát hành trái phiếu riêng lẻ. Ðã có 107 thương vụ phát hành trái phiếu doanh nghiệp của các công ty niêm yết trên sở giao dịch chứng khoán; trong đó, các tổ chức phát hành chủ yếu đến từ các ngành bất động sản, ngân hàng, dịch vụ tài chính, xây dựng và vật liệu. Con số này tiếp tục được dự báo tăng mạnh trong năm 2019 khi mà kế hoạch phát hành của nhiều doanh nghiệp đã được cổ đông thông qua.