Thanh toán không dùng tiền mặt – Mưa dầm đã thấm

Tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt giảm

Chị Trần Hồng Tơ – nhân viên một công ty chuyên về kinh doanh dược cho biết, trước kia chị chưa quan tâm tới dịch vụ thẻ ATM, nhưng một năm trước, khi công ty áp dụng phương thức trả lương qua tài khoản mới thấy nhiều tiện ích mà thẻ ATM mang lại. “Tôi chỉ sử dụng tiền mặt khi mua bán ở một số chợ cóc, còn đa số các giao dịch mua bán ở các cửa hàng thời trang và siêu thị đều sử dụng thanh toán bằng ATM. Hình thức thanh toán này rất an toàn và dễ sử dụng” – chị Trần Hồng Tơ chia sẻ.

TTKDTM là xu hướng phát triển tất yếu

Một lái xe của hãng taxi Hà Nội thuộc TAXI GROUP cho biết, hiện nay số lượng khách đi taxi thanh toán qua POS đã chiếm tới 60%. Ưu điểm lớn nhất mà anh lái xe này quan tâm là không phải “ôm” đống tiền lẻ để trả lại khách hàng khi sử dụng POS. Bên cạnh đó, các khách hàng và lái xe không phải băn khoăn sợ “dính” phải tiền giả.

Theo số liệu thống kê của NHNN, tỷ lệ tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán có xu hướng ngày càng giảm dần, từ 20,3% (năm 2004) xuống còn 14% (năm 2010) và đến nay tỷ lệ này vào khoảng 12%. Tính đến quý I/2013, trên toàn quốc đã có khoảng 65% đơn vị hưởng lương từ ngân sách Nhà nước thực hiện trả lương qua tài khoản với khoảng 66% cán bộ nhận lương qua tài khoản.

Lãnh đạo Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, trong khoảng 3 năm trở lại đây, các dịch vụ, phương tiện trong thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tại Việt Nam đã được phát triển mạnh mẽ, đa dạng dựa trên nền tảng ứng dụng công nghệ hiện đại. Các dịch vụ thanh toán điện tử như thẻ ngân hàng, internet banking, mobile banking, ví điện tử… đã và đang đi vào cuộc sống, phù hợp với xu thế thanh toán của các nước trong khu vực và trên thế giới.

Đặc biệt, một bộ phận lớn công chức, viên chức, học sinh, sinh viên, công nhân ở các khu công nghiệp… đã có sự chuyển biến rõ rệt về nhận thức và thói quen TTKDTM thông qua các dịch vụ của ngân hàng, tạo điều kiện thuận lợi và là tiền đề quan trọng để giảm dần sự hiện diện của tiền mặt trong các hoạt động thanh toán của nền kinh tế.

Góp sức vì lợi ích chung

Ông Nguyễn Ngọc Hòa – Chủ tịch HĐQT Saigon Co.opmart cho rằng, TTKDTM, thanh toán bằng thẻ ngân hàng là xu thế tất yếu và đang phát triển khá tích cực, để giảm tình trạng của một “nền kinh tế tiền mặt” thì cần tiếp tục có biện pháp, chính sách để tăng nhanh tỷ trọng này. Chẳng hạn, thay vì thuế suất VAT hiện nay 10%, nếu TTKDTM thì chúng ta miễn giảm thêm 1-2%. Nhà nước nên cân nhắc, mức giảm này tuy nhỏ nhưng cũng tạo cú hích lớn đối với TTKDTM.

Từ thực tế Saigon Co.opmart và 3 ngân hàng là BIDV, Vietcombank, DongABank phát hành thẻ đồng thương hiệu, ông Nguyễn Ngọc Hòa cho rằng, để đẩy mạnh TTKDTM thì DN và ngân hàng đều phải chủ động. DN và ngân hàng cần thấy rằng đây là sự hợp tác đầu tư cho một mục tiêu phát triển lâu dài. Và nếu thỏa thuận đó có sự trợ lực của Nhà nước nữa thì hiệu quả sẽ cao hơn.

TTKDTM là xu hướng phát triển tất yếu, song để đẩy nhanh tiến trình này các ngân hàng đang tiếp tục thực hiện đồng bộ các nhóm giải pháp để bổ sung, hoàn chỉnh khuôn khổ pháp lý và cơ chế chính sách về thanh toán, nhất là đối với thanh toán điện tử; tạo môi trường pháp lý đầy đủ cho hoạt động thanh toán, cả thanh toán bằng tiền mặt và TTKDTM, trong đó chú trọng khuyến khích phát triển TTKDTM.

“Có thực mới vực được đạo”. Muốn cung cấp các dịch vụ thanh toán hiện đại, tiện ích thì ngân hàng phải đầu tư hơn nữa cho cơ sở hạ tầng kỹ thuật; đa dạng hóa và nâng cao chất lượng các sản phẩm dịch vụ thanh toán, ứng dụng các phương tiện thanh toán mới, hiện đại; phát triển các dịch vụ thanh toán điện tử… Nhưng đó mới là từ phía các ngân hàng và rõ ràng nếu chỉ mình ngành Ngân hàng nỗ lực chưa đủ, sự phối hợp giữa các bộ, ngành, địa phương, DN trong việc triển khai các giải pháp nhằm phát triển TTKDTM rất quan trọng.