English
普通话
Giữ trần lãi suất huy động vốn ngắn hạn 9%/năm là cách thông điệp lãi suất đang được điều hành theo lạm phát mục tiêu. Nhờ đó mà lãi suất huy động thỏa thuận với kỳ hạn dài, dù đã bật lên khá nhanh, nhưng dường như đã bị trần lãi suất tiền gửi ngắn hạn “cầm cương”.
Có một thực tế tồn tại đã từ khá lâu, như một khó khăn thách thức của nhiều NHTM, là sự mất cân đối nghiêm trọng về cơ cấu kỳ hạn trong nguồn vốn tín dụng. Một thống kê gần đây cho biết, trong hệ thống NHTM, nguồn vốn tiền gửi kỳ hạn từ 1 – 3 tháng hiện vẫn chiếm 95% tổng nguồn vốn huy động đầu vào.
Nguyên nhân cơ bản của thực trạng đó, được cho là do thời gian qua, các NHTM đã thực hiện quá quyết liệt việc đua tranh hút nguồn, giữ khách bằng lãi suất cao, trong điều kiện bị chặn trần và chế độ một mức trần lãi suất lại bị duy trì trong một thời gian quá dài.
Tuy nhiên, kể từ ngày 11/6 vừa qua, khi nhà điều hành chỉ giữ trần lãi suất huy động vốn đối với kỳ hạn ngắn (dưới 12 tháng), thả nổi lãi suất cho kỳ hạn dài (trên 12 tháng), thì ngay lập tức thị trường có sự điều chỉnh mới. Không hẹn mà gặp, hầu hết các NHTM đã đồng loạt nâng lãi suất tiền gửi trên 12 tháng lên mức 12%/năm. Liền sau đó là việc phân kỳ hạn, định mức lãi phù hợp với thực tế nhu cầu tồn tại khách quan của nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi này.
Ở chỗ, mặc dù vẫn còn thấy phần đông các NHTM thực hiện kỳ hạn 12 tháng, nhưng các kỳ hạn phổ biến trên 12 tháng đến 60 tháng đã được tái lập. Về lãi suất, mức 12%/năm được đa số các NHTM áp dụng cho kỳ hạn từ 12 tháng đến 24 tháng, nhưng cũng đã có NHTM, thực hiện mức lãi suất 11% – 11,5%/năm cho kỳ hạn 12 – 18 tháng, 12%/năm cho kỳ hạn 24 tháng… Nghĩa là đã có sự phân kỳ, định mức hợp lý hơn trước đây.
Vậy là đã xuất hiện các động tác cơ cấu lại, ngay tại nguồn, đối với vốn tiền gửi dài hạn mà sự chuyển động đó rõ ràng là đã được kích hoạt bởi chính sách thả nổi lãi suất huy động vốn dài hạn, trong khi vẫn giữ trần lãi suất huy động vốn ngắn hạn. Đây không phải là “một cuộc cách mạng nửa vời” như đã có ý kiến thiếu thực tế, khá giản đơn và nông nổi nào đó từng nhận xét.
Vì trong bối cảnh hiện nay, để trả lãi suất về cho thị trường, cho lãi suất vận hành đúng quy luật cung – cầu vốn của nền kinh tế một cách minh bạch, nó cần được ổn định trước đã. Giữ trần lãi suất huy động vốn ngắn hạn 9%/năm là cách thông điệp lãi suất đang được điều hành theo lạm phát mục tiêu.
Nhờ đó mà lãi suất huy động thỏa thuận với kỳ hạn dài, dù đã bật lên khá nhanh, nhưng dường như đã bị trần lãi suất tiền gửi ngắn hạn “cầm cương”. Giờ đây, các NHTM đã có thể phân kỳ, định mức phù hợp với cả kỳ hạn và lãi suất.
Kế đến, thời gian sẽ làm nốt công việc phân kỳ định hạn của nguồn vốn ngắn hạn tạm thời nhàn rỗi mà hiện nay vẫn chưa có nhiều sự cơ cấu lại thật hợp lý với đặc điểm và bản chất tồn tại của nó.
Tức là bản thân nguồn vốn ngắn hạn tạm thời nhàn rỗi cũng sẽ hình thành đủ các kỳ hạn từ không kỳ hạn đến dưới 12 tháng, và sẽ theo trần 9%/năm hiện nay để cơ cấu lại, theo hướng kỳ hạn ngắn hơn, lãi suất sẽ thấp hơn.
Thúc đẩy quá trình đó, có thể thấy còn là từ thực tế, trong ngắn hạn, cầu tín dụng vẫn còn yếu. Bên cạnh đó, các NHTM có thể sẽ giảm lãi suất đầu vào vì đầu ra vẫn chưa thể khai thông hoàn toàn, khi mà nợ xấu vẫn còn chưa thể giải quyết ngay trong ngắn hạn.