Môi giới chứng khoán thời 4.0

Bước ra từ chiếc xe hơi trắng hạng sang có mui trần, trên người khoác bộ trang phục đồ hiệu cùng chiếc cà vạt xanh ngay ngắn, mái tóc chải chuốt, anh Hùng vội vã bước vào một quán cà phê trên đường Phan Chu Trinh để gặp tôi như đã hẹn trước nhiều ngày.    

Anh là một trưởng nhóm môi giới chứng khoán tại một công ty chứng khoán có trụ sở chính tại Hà Nội, dưới anh có khoảng hơn chục chuyên viên môi giới nắm trong tay vài chục khách hàng VIP và nhiều khách hàng nhỏ.

Đã nhiều tháng trở lại đây, công việc của giới môi giới chứng khoán trở nên thách thức hơn, bởi thị trường chứng khoán lình xình, chỉ số VN-Index đã có lúc giảm tới gần 30% so với mức đỉnh đạt được vào tháng 3/2018. Thị trường lên xuống bất thường, khiến cho việc kiếm lời trên thị trường cơ sở đối với nhiều nhà đầu tư trở nên khó khăn hơn. Nhiều nhà đầu tư, cả tổ chức lẫn cá nhân, lỗ nặng. Không ít người tỏ ra chán nản, giao dịch cầm chừng hoặc thậm chí không giao dịch.

Còn nhớ giai đoạn thị trường xuống dốc thê thảm (2009-2012) nhiều môi giới đã phải bỏ nghề. Thậm chí câu chuyện về việc gia nhập nghề môi giới chứng khoán đã được đưa ra giễu cợt trong một vở hài của một chương trình hài kịch cuối tuần của VTV. Đem câu chuyện này trao đổi với anh Hùng, anh bảo: “Câu chuyện giờ đây đã khác”.

Quy mô thị trường nay đã khác nhiều

Theo lý giải của anh Hùng, cùng với sự phát triển của nền kinh tế nói chung, thị trường nay đã lớn hơn rất nhiều cả về quy mô giao dịch và số lượng doanh nghiệp niêm yết. Nhà đầu tư nay đã kinh nghiệm hơn nhiều, trình độ và chất lượng tư vấn của đội ngũ môi giới cũng đã được nâng cao hơn nhiều so với trước đây. Đã hình thành một lớp môi giới ở độ tuổi 8X và 9X được học hành, đào tạo bài bản, có chuyên môn vững vàng, có hoài bão và tham vọng.

Nói về sự phát triển của quy mô giao dịch, anh Hùng bảo: Ngày trước giá trị giao dịch toàn thị trường chỉ ở mức 1.000 tỷ đồng/phiên, còn giờ đây trung bình 5.000 tỷ đồng/phiên, thậm chí có nhiều phiên trên 15.000 tỷ đồng (năm 2018). Vì vậy, nếu như ngày xưa những môi giới giỏi, chuyên chăm sóc khách VIP, doanh số giao dịch chỉ đạt mức 100 tỷ đồng/tháng là cùng thì giờ đây môi giới VIP đạt doanh số 300-500 tỷ đồng/tháng là “chuyện thường ngày ở huyện”. Thậm chí số môi giới siêu VIP đạt doanh số giao dịch 1.000 tỷ đồng/tháng không phải là quá hiếm.

Đã vậy, giờ đây thị trường phái sinh đã đi vào vận hành, giao dịch thị trường diễn ra hết sức sôi động. Nếu như trước đây khi thị trường giảm điểm, nhà đầu tư đua nhau xả hàng, không có công cụ để giúp khách hàng bảo vệ thành quả đạt được, môi giới cũng rất khó để giữ được doanh số giao dịch lên. Nay nhờ có thị trường chứng khoán phái sinh, nhà đầu tư mà nhóm anh chăm sóc và tư vấn vẫn giữ được phần lớn thành quả.

Đồng thời, nhóm của anh Hùng vẫn đảm bảo được doanh số (qua đó là thu nhập) nhờ việc phục vụ khách hàng đầu tư vào chứng khoán phái sinh – việc mà trước đây là không thể. “Với những nhân viên môi giới giỏi, giờ thị trường lên hay xuống họ vẫn có thể kiếm được tiền”, anh Hùng nói. 

Theo phân tích của anh Hùng, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, thị trường chứng khoán phái sinh có quy mô lớn hơn nhiều so với thị trường chứng khoán cơ sở, đây sẽ là sân chơi lớn dành dân môi giới chứng khoán. Hiện thị trường chứng khoán phái sinh của Việt Nam mới đi vào hoạt động được 1,5 năm nhưng đã có mức tăng trưởng ấn tượng về số lượng nhà đầu tư tham gia và thanh khoản. Ở thời điểm cuối năm 2018, số lượng tài khoản giao dịch tăng 3,4 lần so với 1 năm trước đó, đạt xấp xỉ 60.000 tài khoản.

Trong khi đó, tổng khối lượng giao dịch đạt 19,6 triệu hợp đồng, bình quân gần 79.000 hợp đồng/phiên, gấp 7 lần so với năm 2017. “Với quyết tâm của Chính phủ thúc đẩy sự phát triển của thị trường chứng khoán phái sinh và nâng hạng thị trường chứng khoán trong tương lai gần, cơ hội cho những nhân viên môi giới chuyên nghiệp, giỏi nghề là rất lớn”, anh Hùng nói. 

Công nghệ nâng bước

Ngoài yếu tố thị trường phát triển hơn, những tiến bộ vượt bậc của hạ tầng viễn thông và công nghệ trong thời gian qua cũng đã tạo điều kiện thuận lợi hơn nhiều cho người làm nghề môi giới chứng khoán. Nếu như trước đây môi giới chủ yếu tiếp cận những người thân quen thì giờ đã có thể tìm kiếm và phục vụ khách hàng ở khắp nơi thông qua mạng xã hội, các diễn đàn v.v…, thậm chí có những khách hàng mà họ chưa từng một lần gặp mặt trực tiếp.

Theo lời anh Hùng, trước đây khối lượng công việc giấy tờ rất nhiều, nhiều thứ chưa được tự động hóa, nhân viên môi giới phải mất khá nhiều thời gian cho một giao dịch. Giờ đây, nền tảng công nghệ của các công ty chứng khoán đã được hiện đại hóa lên nhiều. Số lượng công ty chứng khoán có nền tảng giao dịch chứng khoán đa dạng như web, ứng dụng di động, robo ngày một tăng.

Các công cụ sử dụng công nghệ để thu thập, tổng hợp và cung cấp thông tin về thị trường và một mã chứng khoán nào đó, cũng đã xuất hiện. Công cụ phân tích cũng hiện đại hơn, việc xác định điểm mua, điểm bán, đặt lệnh đã được tự động hóa. Giờ đây, môi giới có thể livestream, dùng các công cụ như chat bot, skype, facebook hay zalo để cung cấp thông tin và tư vấn tức thời cho khách hàng trong phiên giao dịch.

Theo quan sát của anh Hùng, thời gian gần đây đã có những công ty không tiếc tiền để đầu tư đổi mới công nghệ, đưa ra nhiều tiện ích cho nhà đầu tư. “Công nghệ đã làm cho công việc của nhân viên môi giới trở nên thuận lợi hơn nhiều”, anh Hùng nói.

Trái ngọt

Nhờ quy mô thị trường và khối lượng giao dịch tăng lên đáng kể so với trước kia nên thu nhập của nhiều môi giới cũng tăng theo. Hiện nay mức hoa hồng dành cho môi giới trên thị trường thường ở mức 30-40%, tối đa là 50% phí môi giới. Công ty có thế mạnh về công nghệ, do tiết giảm được các chi phí trung gian, có thể trả hoa hồng tới 70-80% cho nhân viên môi giới. 

Theo lời anh Hùng, mức thu nhập thấp nhất của nhân viên môi giới ở công ty loại này cũng đứng ở mức 30-40 triệu đồng/tháng, môi giới VIP có thu nhập trên 100 triệu đồng/tháng không phải là hiếm, còn môi giới siêu VIP thậm chí có thu nhập lên tới cả tỷ đồng.

“Giờ đây trên thị trường đã xuất hiện những môi giới thuộc thế hệ 9X có thể tậu được nhà lầu xe hơi và ở vị trí cao hơn tôi”, anh Hùng cho hay.