Công bố thông tin: Từ nhận thức đến ý thức

 

 

Tại Chương II “CBTT của công ty đại chúng (CTĐC)”, Mục 1 “Quy định chung”, có Điều 8 và 9 liên quan đến các nội dung CBTT bất thường và CBTT theo yêu cầu rất đáng chú ý. Theo đó, CTĐC phải CBTT bất thường trong 24 giờ nếu xảy ra 1 trong 13 nội dung mà TT52 nêu ra.

 

Trong đó đáng chú ý có nội dung “Khi xảy ra các sự kiện có ảnh hưởng lớn đến hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc tình hình quản trị của công ty”.

 

Ngoài ra, CTĐC cũng phải CBTT theo yêu cầu của UBCKNN, SGDCK trong thời gian 24 giờ nếu “xảy ra sự kiện ảnh hưởng nghiêm trọng đến lợi ích hợp pháp của NĐT” và “có thông tin liên quan đến CTĐC ảnh hưởng đến giá chứng khoán và cần phải xác nhận thông tin đó”.

 

Các nội dung vừa nêu rất sát với thực tế, đồng thời cũng rộng nhất và tổng quát nhất, nhưng để CTĐC hiểu, tuân thủ và làm tốt không đơn giản. “Ảnh hưởng lớn” là như thế nào? Đây là phạm trù không dễ xác định.

 

Thí dụ: Trong một quý nào đó của năm, giá nguyên liệu đầu vào tăng và doanh nghiệp biết chắc kết thúc quý KQKD sẽ sụt giảm, thậm chí thua lỗ, như vậy có bắt buộc phải công bố?

 

Hay giả sử doanh nghiệp đầu tư xây dựng một dây chuyền sản xuất và dự đoán khi đưa vào vận hành, trích khấu hao khả năng thua lỗ rất lớn. Trong hiện tại, doanh nghiệp “bình an vô sự” nhưng mua CP nhiều người còn kỳ vọng vào tương lai, trong khi tương lai “mờ mịt” như vậy, có phải công bố hay không?

 

Loại bỏ những trường hợp doanh nghiệp cố ý giấu, gian dối với cổ đông, cơ quan quản lý, nhiều doanh nghiệp vẫn còn bỡ ngỡ việc CBTT, cách thức vận hành của TTCK, cho thấy đây là thách thức không nhỏ. Để đánh giá được những nhân tố nào, tác động ra sao đến giá CP đòi hỏi sự am hiểu nhất định.

 

Nếu doanh nghiệp không chuẩn bị tốt, không loại trừ sẽ xuất hiện những trường hợp kiểu “tình ngay lý gian”. Ở đây, các cơ quan quản lý cũng khó liệt kê hết tất cả trường hợp, sự kiện buộc phải CBTT, vì theo thời gian sẽ phát sinh thêm rất nhiều trường hợp.

 

 

Một điều đáng bàn liên quan đến CBTT theo yêu cầu, là sự quan tâm của các cơ quan quản lý trong việc bảo vệ quyền lợi NĐT. Vấn đề đặt ra ở đây là các cơ quan quản lý sẽ dựa vào nguồn nào, trong phạm vi nào để yêu cầu doanh nghiệp? Xin đơn cử trường hợp: Giả sử có một tin đồn bất lợi liên quan đến doanh nghiệp khiến NĐT hoang mang bán tháo CP. 5-7 phiên sau, các cơ quan quản lý mới nắm được thông tin này và yêu cầu doanh nghiệp CBTT.

 

Sau khi doanh nghiệp khẳng định vẫn bình thường, tin đồn là thất thiệt nhưng chưa chắc giá CP đã tăng trở lại như ban đầu. Như vậy, những ai nắm giữ CP sẽ bất lợi, còn những ai nghe theo tin đồn chạy trước nay lại có thể mua vào với giá rẻ hơn. Câu hỏi đặt ra ở đây là khả năng thu thập những thông tin liên quan đến doanh nghiệp của các cơ quan quản lý như thế nào?

 

Thiết nghĩ, nếu chỉ dựa vào nguồn lực của các cơ quan quản lý không dễ để có thể nắm bắt được tất cả. Ngay cả giới thạo tin trên thị trường hiện nay cũng không thể “bao sân” cả thị trường như 5-6 năm trước, mà chỉ nắm rõ thông tin từng nhóm CP hoặc từng ngành.

 

Như vậy, để hình thức doanh nghiệp CBTT theo yêu cầu của cơ quan quản lý phát huy hiệu quả tốt nhất, nên đẩy mạnh tính chất tương tác giữa NĐT, cơ quan quản lý và doanh nghiệp. Chẳng hạn như tại một số quốc gia, cơ quan quản lý TTCK có một bộ phận chuyên thu thập những tin đồn trên thị trường để nếu có thông tin bất thường sẽ yêu cầu doanh nghiệp giải trình.

 

Sẽ là thừa thãi nếu lo lắng rằng có quá nhiều tin đồn, doanh nghiệp giải trình không xuể. Chắc chắn rằng sau vài lần doanh nghiệp thực hiện nghiêm túc, tính minh bạch tăng lên, củng cố niềm tin của NĐT. Chưa kể những ai tung tin không chính xác còn có thể bị truy cứu trước pháp luật.

 

Với doanh nghiệp, vị trí người CBTT rất quan trọng và có thể phát huy nhiều chức năng, nhưng hiện nay gần như ở trạng thái “dưới giá trị thực”. Tại sao các cơ quan quản lý không có những quy định để bắt buộc bộ phận này hoạt động mạnh mẽ hơn.

 

Cổ đông dù sở hữu nhiều hay ít CP, cũng là chủ doanh nghiệp, nên theo quan điểm của tôi người chịu trách nhiệm CBTT sẽ phải trả lời. Phần đông doanh nghiệp đều cắt cử các vị trí quản lý phụ trách việc CBTT, từ chủ tịch HĐQT đến tổng giám đốc, phó tổng giám đốc. Những người này với trăm công nghìn việc làm sao có thể trả lời xuể các câu hỏi của NĐT. Nên chăng cần phải định vị và nâng tầm hơn nữa vai trò của người CBTT.

 

Một so sánh rất đơn giản: NĐT nghe được tin đồn, thông tin bất lợi, muốn thắc mắc với doanh nghiệp, nếu được hỏi thẳng doanh nghiệp thì câu trả lời sẽ rất nhanh. Trong khi nếu đợi các cơ quan quản lý thu thập, sau đó chuyển yêu cầu cho doanh nghiệp, thời gian có thể kéo dài hơn việc “Cổ đông hỏi, doanh nghiệp trả lời”.