Áp lực bủa vây thép Pomina

Thực tế, dấu hiệu sa sút trong hoạt động của công ty đã xuất hiện từ lâu, cụ thể là biên lợi nhuận ròng liên tục giảm từ mức 6,9% trong quý I/2018 xuống còn 1% trong quý IV và -2,7% sang quý I năm nay vì thua lỗ.

Dấu hiệu sa sút từ lâu

Trong công văn giải trình chênh lệch lợi nhuận, Pomina cho biết giá vốn kỳ này tăng so với cùng kỳ năm trước. Ngoài ra, do ảnh hưởng giá nguyên vật liệu giảm từ quý IV/2018 nên giá bán của công ty phải giảm theo nhưng tốc độ giảm giá bán nhanh hơn giá nguyên vật liệu tồn kho, dẫn đến kết quả thua lỗ trong quý I. Cụ thể, doanh thu thuần của công ty tăng 2,7% lên 3.121 tỷ đồng nhưng giá vốn tăng tới 13,3% lên 3.103 tỷ đồng. Lợi nhuận gộp của Pomina vì vậy mà giảm từ 301 tỷ đồng trong quý I năm ngoái xuống còn hơn 18 tỷ đồng trong quý I năm nay.

Bên cạnh đó chi phí tài chính, mà chủ yếu là chi phí lãi vay tăng 20 tỷ đồng so với cùng kỳ, lên mức 67,4 tỷ đồng. Tính đến hết quý 1 tổng nợ phải trả giảm hơn 600 tỷ đồng so với đầu kỳ, còn 6.610 tỷ đồng, trong đó vay nợ thuê tài chính ngắn hạn 4.171 tỷ đồng và vay nợ thuê tài chính dài hạn 1.190 tỷ đồng. Đây là những nguyên nhân chính dẫn tới dù doanh thu quý 1 tăng nhưng Pomina vẫn lỗ 83,66 tỷ đồng trong quý 1, trong khi cùng kỳ năm ngoái báo lãi hơn 209 tỷ đồng. Đây cũng là quý lỗ đầu tiên sau 4 năm có lãi, từ quý 1/2015.

Kết quả kinh doanh hàng quý của CTCP Thép Pomina (POM).

Tổng hàng tồn kho đến cuối kỳ còn 1.895 tỷ đồng, giảm 840 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm. Tổng tài sản còn 10.342 tỷ đồng, giảm gần 670 tỷ đồng so với đầu kỳ. Xét về “của để dành”, Pomina còn 585 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế chưa phân phối, còn 35 tỷ đồng thặng dư vốn cổ phần và hơn 701 tỷ đồng trong quỹ đầu tư phát triển.

Theo đánh giá của các chuyên gia trong ngành, yếu tố thị trường không thuận lợi do ảnh hưởng của kỳ nghỉ Tết, giá nguyên vật liệu đầu vào và đầu ra biến động không tương ứng so với cùng kỳ năm 2018 là lý giải chung về nguyên nhân kinh doanh kém khả quan trong quý I/2019, dù trên thị trường, giá thép trong nước có xu hướng tăng trở lại so với cuối năm 2018.

Nhiều áp lực

Thực tế hiện nay, sản xuất thép trong nước phụ thuộc nhiều vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu, với 70% thép vụn, 40 – 50% phôi thép phải nhập khẩu. Việc thiếu chủ động nguyên liệu trong bối cảnh giá thép thế giới biến động bất thường bởi các căng thẳng kinh tế, thương mại trên thế giới khiến công tác dự báo giá để đưa ra chính sách nhập khẩu, xuất khẩu, tồn kho của các công ty trở nên khó khăn hơn, giá trong nước điều chỉnh nhưng không theo kịp giá thế giới, tất yếu lợi nhuận thường xuyên biến động mạnh.

Sau khởi đầu khó khăn, bước sang quý II/2019, ngoài nguyên liệu, một loạt chi phí sản xuất khác của ngành thép như điện, xăng dầu liên tục gia tăng cũng được dự báo sẽ khiến tình hình kinh doanh thêm khó khăn. Chẳng hạn, giá điện tăng bình quân 8,36% từ ngày 20/3/2019 được ước tính có thể khiến giá thép tăng trên dưới 100.000 đồng/tấn (theo nhận định của một lãnh đạo Hiệp hội Thép Việt Nam), do đây là ngành công nghiệp sản xuất sử dụng nhiều điện năng.

Về lý thuyết, chi phí đầu vào tăng, doanh nghiệp có thể tăng giá bán, nhưng thực tế, chi phí đầu vào tăng khó có thể chuyển hóa hết sang cho người tiêu dùng. Nguyên nhân là bởi cạnh tranh trong ngành đang gay gắt. Tại thị trường trong nước, tốc độ tăng trưởng sản lượng tiêu thụ đang có tín hiệu chậm lại. Nếu trong giai đoạn tiêu thụ tăng trưởng nhanh, doanh nghiệp dễ đẩy sản lượng để tăng doanh thu và lợi nhuận thì khi thị trường chung tăng trưởng chậm lại, điều này phụ thuộc vào việc mở rộng thị phần, tất yếu đẩy cạnh tranh giành, giữ thị phần gay gắt hơn. Ðặc biệt là nguy cơ về cuộc cạnh tranh về giá, không chỉ giữa các doanh nghiệp thép nội địa, mà cả với thép nhập khẩu, nhất là thép Trung Quốc.