5 giải pháp đẩy lùi “tín dụng đen” nông thôn

TS. Cấn Văn Lực, chuyên gia kinh tế cho biết, quy mô tín dụng phi chính thức tại Việt Nam hiện nay tương đương khoảng 15-20% tổng tín dụng của nền kinh tế, trong đó quy mô tín dụng đen chiếm khoảng 30-35% tổng tín dụng phi chính thức, tương đương 6-8% tổng dư nợ nền kinh tế (khoảng 450.000-550.000 tỷ đồng tính đến cuối năm 2018).

Thông tin trên các phương tiện thông tin đại chúng cho thấy, mỗi tuần có hàng chục vụ việc liên quan tới “tín dụng đen” được phanh phui, đối tượng chịu ảnh hưởng chủ yếu là dân nghèo, dân tộc thiểu số, nông dân, phụ nữ… Theo thống kê chưa đầy đủ của Bộ Công an được công bố mới đây, trong 4 năm qua, trên toàn quốc xảy ra 7.624 vụ phạm tội liên quan đến “tín dụng đen”, trong đó có 56 vụ giết người, 398 vụ cố ý gây thương tích, 629 vụ cướp tài sản, 836 vụ cưỡng đoạt tài sản, 1.809 vụ lừa đảo, 3.581 vụ lạm dụng tín nhiệm, 165 vụ hủy hoại tài sản…

 “Quy mô ‘tín dụng đen’ tuy không lớn, nhưng hệ lụy kinh tế – xã hội lại rất nghiêm trọng. Đặc biệt, tình hình tội phạm và các hành vi vi phạm pháp luật liên quan đến ‘tín dụng đen’ có chiều hướng diễn biến phức tạp, gây bất ổn trong xã hội, ảnh hưởng xấu đến tình hình an ninh, trật tự, cũng như niềm tin của người dân doanh nghiệp, nên cần được lưu tâm xử lý”, TS. Lực nói.

Trên thực tế, các tổ chức tín dụng đã nỗ lực trong việc cung ứng vốn nhằm hạn chế “tín dụng đen” phát triển. Thông tin từ Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước – NHNN) cho biết, tính đến 31/12/2018, có 78 tổ chức tín dụng có phát sinh số liệu dư nợ tín dụng đối với lĩnh vực cho vay phục vụ đời sống (đã bao gồm cho vay tiêu dùng của 13 công ty tài chính), với dư nợ đạt 1.416.933 tỷ đồng, chiếm 19,65% tổng dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế và tăng 29,38% so với thời điểm cuối năm 2017, trong đó dư nợ dài hạn chiếm 78%.

Trong số các sản phẩm cho vay phục vụ đời sống, cho vay mua nhà ở/thuê/thuê mua nhà ở/xây dựng sửa chữa nhà ở chiếm tỷ trọng lớn nhất, đạt 56,76%, tương đương 804.205 tỷ đồng, tăng 36,13%; tiếp đó là cho vay tiêu dùng, sinh hoạt, mua đồ dùng, trang thiết bị gia đình đạt 425.551 tỷ đồng, chiếm 30% và tăng 20,2%.

Trong tổng dư nợ 99.884 tỷ đồng cho vay phục vụ đời sống, có 12 công ty tài chính phát sinh dư nợ tiêu dùng với giá trị đạt 89.386 tỷ đồng (giá trị các khoản cho vay dưới 100 triệu đồng theo Thông tư 43/2016/TT-NHNN, trong đó nợ ngắn hạn đạt 20.775 tỷ đồng, chiếm 23,24%; nợ trung – dài hạn đạt 64.663 tỷ đồng, chiếm 72,3%).

Trong số các sản phẩm cho vay tiêu dùng của công ty tài chính, cho vay mua đồ dùng/trang thiết bị gia đình chiếm tỷ trọng cao nhất 46,5% (41.593 tỷ đồng), tiếp theo là cho vay mua/thuê/thuê mua phương tiện đi lại chiếm 28,9% (25.861 tỷ đồng), cho vay sửa chữa nhà ở chiếm 19,6% (17.546 tỷ đồng), cho vay chi phí học tập/chữa bệnh/du lịch/văn hóa/thể dục/thể thao chiếm 0,49% (gần 440 tỷ đồng).