Thị trường còn quán tính giảm, đợi động lực từ kết quả kinh doanh

Chờ đợi thông tin kết quả kinh doanh của doanh nghiệp  

Tháng 12 thường là tháng hoạt động chốt NAV của các tổ chức diễn ra mạnh mẽ, dòng tiền có xu hướng sụt giảm và giao dịch thấp. Theo thống kê, trung bình từ năm 2012 đến nay, thị trường tăng 1,63% trong tháng 12 (giảm mạnh nhất là 3,6% vào tháng 12/2014). Tính đến hết ngày 21/12/2018, VN-Index đã giảm khoảng 1,54% so với đầu tháng 12 và nếu xét trên cơ sở này, mức biến động của thời gian còn lại chỉ trong khoảng 2%.

Hơn nữa, điều hành vĩ mô năm 2018 của Chính phủ được đánh giá là rất thành công trong bối cảnh kinh tế thế giới biến động mạnh, tăng trưởng GDP dự kiến khoảng 7%, lạm phát dưới 4%, tỷ giá ổn định so với nhiều đồng tiền khác… Do đó, thị trường có cơ sở để tiếp tục kỳ vọng tăng giá.

Hoạt động chốt NAV cộng với dòng tiền có xu hướng rút ròng sẽ khiến cho thanh khoản thị trường duy trì ở mức thấp và hạn chế khả năng biến động mạnh. Ngoài ra, thời điểm này thị trường chứng khoán Mỹ bước vào kỳ nghỉ lễ dài có thể giúp hạn chế ảnh hưởng từ bên ngoài đến tâm lý của nhà đầu tư trong quá trình giao dịch những ngày cuối năm.

Theo đó, nhà đầu tư cũng sẽ chú ý tới các chỉ tiêu vĩ mô mới được bắt đầu khởi động vào đầu năm 2019. Điều này kích thích dòng tiền trở lại vào đầu năm mới và hạn chế khả năng chỉ số bị bán mạnh tại giai đoạn này.

Trong bối cảnh dòng tiền có xu hướng ít giao dịch và thị trường giữ tâm lý lo ngại như trên, nhà đầu tư không thể kỳ vọng thị trường tăng mạnh trong những phiên cuối năm, mà phải chấp nhận xu hướng tăng giảm nhẹ trong biên độ hẹp trong thời gian này.

Còn khoảng hơn một tuần nữa là kết thúc năm tài chính, thời gian này là lúc nhiều chỉ tiêu kinh tế năm 2018 được công bố, nhưng hầu hết các chỉ tiêu vĩ mô được dự báo ở mức khả quan, do đó sẽ không có tác động lớn tới thị trường.

Thị trường chứng khoán Mỹ đã bước vào kỳ nghỉ lễ dài nên sẽ không có thông tin đáng chú ý, xu hướng giá dầu cũng sẽ ổn định khi thời điểm Tổ chức các nước xuất khẩu dầu mỏ (OPEC) và các đồng minh can thiệp sản lượng sắp đến. Nhìn chung, các yếu tố bên ngoài trong thời gian này sẽ không có nhiều bất ngờ.

Như vậy, hiện tại, thông tin đáng chú ý nhất và có tác động lớn tới thị trường là kết quả hoạt động sản xuất – kinh doanh và lợi nhuận ban đầu của các doanh nghiệp.

Theo thống kê kể từ năm 2012 tới nay, mức tăng trung bình của thị trường chứng khoán trong tháng 1 vào khoảng 7,7%. Điều này cho thấy, xu hướng tăng giá đầu năm có thể giúp tăng thêm hy vọng cho nhà đầu tư. Do đó, mặc dù thị trường giao dịch ảm đạm nhưng nhà đầu tư vẫn nên tích lũy các cổ phiếu có kết quả kinh doanh quý IV/2018 tốt, thuộc các ngành cổ phiếu phòng thủ để chờ đợi một con sóng mới đầu năm 2019.

Dự báo xu hướng cổ phiếu giá trị sẽ thay thế cho xu hướng cổ phiếu tăng trưởng trong năm 2019, do những lo ngại về sự ổn định tăng trưởng của nhóm này. 

Thị trường sẽ tăng điểm, nhưng phải qua năm mới  

Hoạt động chốt NAV được kỳ vọng sẽ giúp thị trường hưởng lợi phần nào. Ngoài ra, thông tin dự báo kết quả hoạt động cả năm của doanh nghiệp sẽ rục rịch được hé lộ từ nay cho tới khoảng giữa tháng 1. Về cơ bản, những thông tin này sẽ góp phần giúp thị trường được “kích” ngược lên, tâm lý nhà đầu tư tốt hơn. Theo tôi, thị trường sẽ tăng điểm, nhưng có lẽ phải qua năm mới.

Có một yếu tố kiềm chế sự hồi phục của thị trường, đó là việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang để ngỏ khả năng đẩy mạnh quá trình nâng lãi suất năm 2019, kéo theo các lo ngại về dòng tiền sẽ rút ra khỏi các thị trường mới nổi. Bên cạnh đó, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung chưa có dấu hiệu hạ nhiệt thực sự. Đây là ẩn số khó dự đoán và có khả năng khiến dòng tiền chảy mạnh ngược về Mỹ.

Trong bối cảnh này, dù xuất hiện các thông tin tích cực thì nhà đầu tư vẫn sẽ giải ngân thận trọng. Thị trường có đi lên cũng chỉ mang tính ngắn hạn, không tạo thành xu hướng dài hạn, thanh khoản tiếp tục không cao.

Hiện tại, có cơ hội giải ngân hợp lý cho các nhà đầu tư dài hạn, quỹ đầu tư chuyên nghiệp. Còn với nhà đầu tư ngắn hạn, dù PE ở mức hợp lý nhưng với triển vọng thị trường chưa rõ ràng, khả năng giải ngân vẫn khá mờ mịt. 

Nhà đầu tư ngắn hạn nên quan sát thêm   

Việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tăng lãi suất không bất ngờ, nhưng rõ ràng đã ảnh hưởng nhiều về mặt định giá chứng khoán. Bên cạnh thông tin này, một số yếu tố khác như Chính Phủ Mỹ đóng cửa một phần, căng thẳng thương mại Mỹ – Trung chưa hạ nhiệt… đã hợp lực đẩy chứng khoán Mỹ liên tục tạo đáy mới, phá vỡ ngưỡng hỗ trợ quan trọng. Nhìn chung, việc thị trường chứng khoán Mỹ giảm mạnh, rơi vào thị trường giá xuống (bear market) khiến tâm lý nhà đầu tư toàn cầu bi quan hơn.

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã trải qua các phiên giảm điểm liên tiếp, kéo dài sang tuần này, nhưng so với thế giới thì mức biến động vẫn thấp hơn. Nguyên nhân xuất phát từ việc tâm lý nhà đầu tư được hỗ trợ bởi hoạt động chốt NAV các quỹ, cũng như thông tin về hoạt động sản xuất – kinh doanh cả năm 2018 của các doanh nghiệp.

Tuy nhiên, trong bối cảnh chứng khoán toàn cầu đang đối mặt nhiều rủi ro, các động lực này không đủ để khiến thị trường hồi phục. Dù vậy, một vài cổ phiếu vẫn sẽ được “chọn mặt gửi vàng”, nhất là khi định giá cổ phiếu đã ở mức hợp lý hơn so với thời điểm VN-Index 1.200 điểm.

Trong danh mục cổ phiếu bluechip mà VCSC theo dõi, nhiều cổ phiếu đang có tỷ suất kỳ vọng hấp dẫn cho thấy định giá cổ phiếu đang ở mức chấp nhận được đối với nhà đầu tư dài hạn. Xét về đầu tư giá trị, nhà đầu tư có thể tìm những cổ phiếu có triển vọng tăng giá tốt và mua dần. Tôi nhấn mạnh là mua dần, mua từng phần cho danh mục trung và dài hạn, vì thị trường đang còn quán tính giảm.

Trong khi đó, nhà đầu tư ngắn hạn nên tạm thời quan sát thêm, đợi thị trường chứng khoán có tín hiệu khả quan hơn.