Oái oăm chuyện phát hành thêm

Biểu quyết rồi cũng… chạy

Công ty cổ phần Đệ Tam (DTA) mới đây thông báo đợt phát hành thêm 5,5 triệu cổ phiếu đã phá sản vì chỉ có đúng… một nhà đầu tư đăng ký mua 100 cổ phiếu. Điều này cũng dễ hiểu vì giá phát hành thêm của DTA là 10.000 đồng/cổ phiếu, trong khi thị giá trên sàn đến ngày 24-6 – thời điểm kết thúc thời hạn nộp tiền – chỉ là 6.600 đồng/cổ phiếu. Hội đồng quản trị DTA hôm 12-7 vừa qua đã quyết định trả lại 1 triệu đồng cho nhà đầu tư đăng ký mua nói trên và sẽ hủy đợt phát hành thêm, chờ đến khi thị trường thuận lợi hơn sẽ trình phương án phát hành mới.

Việc chỉ có một nhà đầu tư chấp nhận mua cổ phiếu phát hành thêm với DTA có lẽ là trường hợp hi hữu vì nếu không có ai đăng ký mua thì lại là bình thường. DTA đã phải lùi thời hạn nộp tiền một lần, từ 5-5-2011 đến 24-6-2011. Không khó để lường trước sự thất bại của đợt phát hành này vì ngay từ đầu tháng 4 đến nay, cổ phiếu DTA luôn thấp hơn mệnh giá.

Trường hợp của DTA còn dễ hiểu vì tại thời điểm chốt quyền, ngày 23-3, DTA vẫn đóng cửa ở mức 10.100 đồng/cổ phiếu. Có lẽ doanh nghiệp đã không lường trước được xu hướng thị trường khi giá liên tục giảm và đến nay chỉ còn 5.600 đồng/cổ phiếu. Nghị quyết đại hội cổ đông thông qua kế hoạch tăng vốn nhưng tất cả cổ đông, từ nhỏ lẻ đến ban lãnh đạo đều… “bỏ chạy” trước tình hình thị trường quá xấu. Kết quả chỉ có duy nhất một nhà đầu tư đăng ký cho thấy, ngay cả những người điều hành doanh nghiệp cũng không mặn mà với thương vụ chắc chắn lỗ này. Nghị quyết đại hội cổ đông của DTA hôm 28-4 mới đây còn thông qua cả kế hoạch tăng vốn lần hai, từ 155 tỷ đồng lên 200 tỷ đồng. Dĩ nhiên thời điểm cổ đông biểu quyết văn bản trên, vẫn chưa có kết quả của đợt phát hành thứ nhất, từ 100 tỷ đồng lên 155 tỷ đồng. Với tình trạng thị trường như hiện tại, chắc chắn cổ đông khó có thể sẵn lòng bỏ thêm vốn vào doanh nghiệp với mức lỗ cao hơn thị trường tới trên 40%.

Trông chờ thị trường

Kế hoạch tăng vốn của AGC lại chọn giải pháp kéo dài thời gian để chờ thị trường ấm lại. Nghị quyết hôm 29-6 của AGC khá “dũng cảm” khi thông qua kế hoạch phát hành thêm 4,15 triệu cổ phiếu tại mệnh giá cho cổ đông. “Dũng cảm” là vì tại thời điểm biểu quyết thông qua, giá AGC đang giao dịch ở mức 7.000 đồng/cổ phiếu. Đến ngày 21-7, AGC chỉ còn 6.100 đồng/cổ phiếu.

Rất có thể AGC “đánh cược” với triển vọng phục hồi của giá cổ phiếu trở lại mức trên mệnh giá vì những bằng chứng về khả năng phá sản kế hoạch tăng vốn mới đây là khá nhiều nếu giá cổ phiếu thấp hơn mệnh giá. AGC cũng “khéo léo” đặt ra một thời gian rất dài, tới tận 31-12-2012. Thông thường nghị quyết về kế hoạch tăng vốn chỉ diễn ra trong một năm tài chính.

Một trường hợp “bảo hộ” tăng vốn cũng khá hi hữu được thị trường biết tới – và đã phá sản – là kế hoạch của THV. Theo đó, một công ty chứng khoán sẽ “bảo hộ” về giá cho cổ đông với giá tối thiểu bằng mệnh giá, cộng thêm phần lãi suất theo thời gian “đọng vốn” từ ngày cổ đông phải nộp tiền mua đến ngày cổ phiếu phát hành thêm lên sàn. Hội đồng quản trị THV sau đó đã quyết định không lựa chọn phương án bảo lãnh với cả hai đợt phát hành thêm. Tuy nhiên thời hạn phát hành là quý 2 và quý 3 đang hết trong khi thị giá của THV trên sàn vẫn loanh quanh ở mức 6.000 đồng/cổ phiếu. Cũng giống như DTA, nếu cổ đông chấp nhận mua, mặc nhiên khoản đầu tư sẽ lỗ 40%.

Việc các doanh nghiệp niêm yết có cổ phiếu giảm xuống dưới mệnh giá gần như chắc chắn đóng cửa cơ hội tăng vốn thông qua hình thức phát hành ra công chúng. Ủy ban chứng khoán nhà nước đã phải chỉ đạo hai Sở không thực hiện điều chỉnh giá tham chiếu của những cổ phiếu phát sinh quyền như vậy trong ngày giao dịch không hưởng quyền. Tuy nhiên các đợt phát hành như vậy chắc chắn khó thành công vì không nhà đầu tư nào, kể cả những người gắn bó dài hạn nhất với doanh nghiệp, lại lựa chọn một thương vụ rủi ro cao như vậy.