Ngân hàng bớt chi phối sức cầu trên thị trường trái phiếu

Trong bối cảnh sắp hết năm, nguy cơ không hoàn thành kế hoạch phát hành trái phiếu Chính phủ liệu có tạo sức ép tăng lãi suất huy động để đạt mục tiêu?

Trong tổng giá trị trái phiếu Chính phủ huy động thông qua hoạt động đấu thầu năm 2018 là 175.000 tỷ đồng thì đến nay Kho bạc Nhà nước đã huy động được 164.000 tỷ đồng.

Như vậy, lượng phát hành còn lại không lớn, nên chúng tôi dự báo có thể hoàn thành kế hoạch đề ra cho năm nay. Do đó, hoàn toàn duy trì được mặt bằng lãi suất huy động từ nay đến hết năm 2018. 

Việc phụ thuộc vào sức cầu của nhóm nhà đầu tư là khối ngân hàng thương mại nhiều năm qua khiến hoạt động phát hành trái phiếu có những thời điểm gặp khó khăn. Năm 2018 có thêm bước tiến nào trong việc giảm phụ thuộc vào sức cầu của nhóm nhà đầu tư này, thưa ông?

Cơ cấu nhà đầu tư trên thị trường trái phiếu Chính phủ đến cuối năm 2018 tiếp tục có sự dịch chuyển tích cực theo hướng ít phụ thuộc vào khối nhà đầu tư là hệ thống ngân hàng thương mại. Theo đó, nếu như năm 2016, ngân hàng thương mại sở hữu 55,45% lượng trái phiếu Chính phủ, thì năm 2017 giảm còn 50,17% và năm nay giảm xuống 46,53%.

Ngược lại, lượng trái phiếu Chính phủ do Bảo hiểm xã hội nắm giữ từ năm 2016 – 2018 lần lượt tăng lên 34,09%, 37,96% và 41,42%. Tương tự, lượng trái phiếu Chính phủ do các công ty bảo hiểm sở hữu tăng từ 8,63% năm 2016 lên 10,18% năm 2017 và 10,59% trong năm nay. 

Năm 2019, Bộ Tài chính dự kiến phát hành khoảng 200.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ, Kho bạc Nhà nước có kế hoạch triển khai sản phẩm mới, cũng như các giải pháp nào để hấp dẫn nhà đầu tư tham gia?

Năm tới, Kho bạc Nhà nước tiếp tục phát hành các loại trái phiếu Chính phủ truyền thống theo hướng đa dạng kỳ hạn, với lãi suất phù hợp để đáp ứng khẩu vị của các nhà đầu tư. Trong đó, tập trung phát hành trái phiếu có kỳ hạn từ 5 – 30 năm, với định hướng ưu tiên các loại trái phiếu có kỳ hạn dài.

Đến thời điểm này, do cơ sở pháp lý đã mở đường cho phát hành một số sản phẩm mới, nên tùy bối cảnh và điều kiện thị trường, chúng tôi sẽ phát hành sản phẩm mới vào thời điểm thích hợp, để vừa đáp ứng yêu cầu huy động vốn hiệu quả cho ngân sách, vừa đáp ứng tốt nhu cầu của nhà đầu tư.

Trên thị trường sơ cấp, Kho bạc Nhà nước đã và đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm không ngừng cải thiện tính hấp dẫn cho thị trường.

Theo đó, Kho bạc Nhà nước tiếp tục xây dựng kế hoạch, lịch biểu phát hành để sớm công khai ra toàn thị trường, qua đó hỗ trợ nhà đầu tư chủ động lên kế hoạch tham gia các đợt đấu thầu trái phiếu Chính phủ. Ngoài tổ chức đều đặn các phiên phát hành theo lịch biểu, tranh thủ điều kiện thị trường để phát hành các loại trái phiếu có kỳ hạn dài, chúng tôi tiếp tục tổ chức thanh toán lãi, gốc kịp thời để gia tăng niềm tin trong nhà đầu tư. 

Để cải thiện thanh khoản cũng như tính hấp dẫn cho thị trường, quy định pháp lý đã mở cho Kho bạc Nhà nước được phép tham gia thị trường trái phiếu thứ cấp. Trong năm 2018, Kho bạc Nhà nước đã tham gia với vai trò này chưa, thưa ông?

Đến nay, Kho bạc Nhà nước chưa tham gia thị trường trái phiếu thứ cấp. Tuy nhiên, chúng tôi đang trình Bộ Tài chính phương án Kho bạc Nhà nước tham gia với vai trò là nhà đầu tư trên thị trường thứ cấp theo phương thức sử dụng ngân quỹ nhàn rỗi để mua lại trái phiếu Chính phủ trong những thời điểm phù hợp, qua đó góp phần duy trì và cải thiện thanh khoản cho thị trường.

Ngoài ra, việc triển khai các giải pháp để đảm bảo cân bằng giữa quyền lợi và nghĩa vụ đối với nhà tạo lập thị trường cần được thúc đẩy trong thời gian tới, nhằm cải thiện tính hấp dẫn cho thị trường, qua đó thu hút họ tham gia tích cực hơn.