Mua ròng hay bán ròng?

Tính tổng thể

Trong khoảng 20 phiên gần nhất, số lượng phiên bán ròng của khối ngoại nhiều hơn gấp rưỡi so với số phiên mua ròng, nhưng không thể vì vậy mà kết luận “đang bán ròng”, vì chỉ cần 1 phiên ngày 21/5, khối này mua ròng lên đến gần 5.600 tỷ đồng thì cán cân đã thực sự thay đổi. Con số mua ròng của phiên này đủ sức “cân” tất cả giá trị bán ròng của những phiên trước đó và xét tổng thể trong 20 phiên thì trạng thái của khối ngoại vẫn là mua ròng.

Ông Nguyễn Duy Hưng, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty chứng khoán SSI cho rằng: “Nếu xét về giao dịch của khối ngoại, cần tính tổng thể các dòng tiền đổ vào thay vì chỉ tính trên sàn. Điều quan trọng nhất là tiền đầu tư vào DN, bất kể trên sàn hay dưới sàn cũng sẽ tạo ra lực đẩy cho nền kinh tế, tăng cường thanh khoản cho thị trường chung”.

Nếu xét từ năm 2015 trở về trước thì giá trị giao dịch của khối ngoại trên sàn phản ánh khá rõ nét động thái giao dịch của họ, nhưng kể từ năm 2016 đến nay thì mọi chuyện đã thay đổi. Trước đây, các thương vụ IPO diễn ra nhỏ giọt nên dòng tiền thường quanh quẩn trên sàn, nhưng kể từ năm 2016 trở đi, việc cổ phần hóa, IPO, lên sàn được thúc đẩy đã kéo theo một dòng tiền rất lớn gia nhập thị trường này và khối ngoại tham gia mảng này là rất lớn. Tương tự như vậy là các thương vụ phát hành riêng lẻ, chào bán cho đối tác chiến lược dưới sàn với quy mô hàng trăm triệu USD. Rõ ràng, để đánh giá được giao dịch của khối ngoại, giờ đây cần phải nhiều số liệu hơn nữa thay vì chỉ quan sát trên sàn.

Thay đổi cơ cấu

Ngoài việc phải tính toán lại số liệu từ nhiều kênh, cần lưu ý đến cơ cấu của nhà đầu tư nước ngoài trên sàn cũng có sự thay đổi mạnh mẽ. Nếu trước đây phần lớn nhà đầu tư nước ngoài là các tổ chức thì hiện nay nhà đầu tư cá nhân đã gia tăng đáng kể.

Ông Trí Lê, Giám đốc chi nhánh quận 3, Công ty chứng khoán Phú Hưng cho biết: “Nếu theo dõi các giao dịch trên thị trường trong hai năm qua, sẽ thấy dòng vốn từ Hàn Quốc đổ vào thị trường chứng khoán Việt Nam là rất lớn, ngoài những thương vụ từ các định chế tài chính, còn có cả số lượng nhà đầu tư cá nhân người Hàn cũng tham gia”. Thống kê trong những tháng gần đây, số lượng tài khoản của nhà đầu tư nước ngoài vẫn đang tăng tích cực và trong đó có cả các nhà đầu tư cá nhân.

Nhưng cũng từ đây, trong việc phán đoán, nhận định động thái của khối ngoại, nhà đầu tư cũng cần có những thay đổi. Bởi lẽ, sự khác biệt giữa nhà đầu tư cá nhân nước ngoài và trong nước không phải là quá nhiều dẫn đến cùng một số liệu là “khối ngoại” nhưng sẽ có những sự phân hóa, thậm chí khó lường.

Đó cũng là lý do trong vài tháng qua, có những giai đoạn khối ngoại dù bán ròng, thị trường vẫn gia tăng tích cực, nhưng ngược lại không phải khi nào khối ngoại mua ròng thị trường cũng đều tăng. Nhà đầu tư cá nhân nước ngoài cũng sẵn sàng đua lệnh, mua đuổi với nhà đầu tư cá nhân để tạo nên những biến động bất ngờ trên từng cổ phiếu.

Trước đây, có thể nhà đầu tư nước ngoài tổ chức có xu hướng mua và nắm giữ lâu dài nhưng nay thì mọi chuyện đảo ngược. Ngay cả nhà đầu tư tổ chức, nếu thấy cổ phiếu có vấn đề, rơi vào xu hướng giảm (down trend) thì cũng sẵn sàng bán mạnh ngay trong ngắn hạn để thoát hàng hoặc cắt lỗ. Trạng thái mua ròng-bán ròng cũng chính vì vậy mà dễ thay đổi hơn trước rất nhiều và rất khó đoán định.