English
普通话
Một cuộc đua mới?
Điển hình như VPBank cuối tháng 11 đã công bố biểu lãi suất tiết kiệm mới theo chương trình Phát lộc thịnh vượng, theo đó, khách hàng được cộng tới 0,5% cho các kỳ hạn 6-12 tháng, lên tới 7,7-7,8%/năm. Ở các kỳ hạn dài hơn, lãi suất được cộng thêm từ 0,6-0,7%/năm. Lãi suất tiết kiệm cao nhất tại VPBank hiện lên tới 8%/năm, tăng 0,7 điểm phần trăm so với trước đó, áp dụng cho các khoản tiền gửi trên 10 tỉ đồng, kỳ hạn 36 tháng.
OCB cũng điều chỉnh lãi suất huy động ở khá nhiều kỳ hạn. Hiện lãi suất huy động cao nhất được OCB áp dụng là 7,7%/năm, kỳ hạn 36 tháng khi khách hàng gửi trực tuyến; khách hàng vừa gửi tiết kiệm vừa mua bảo hiểm, lãi suất kỳ hạn sáu tháng sẽ là 8,2%/năm. Tại ACB, kể từ ngày 19-11-2018, khách hàng gửi kỳ hạn sáu tháng được hưởng lãi suất 6,1%/năm, tăng 0,2 điểm phần trăm so với trước. MB tăng lãi suất huy động kỳ hạn một tháng lên 4,7%/năm, ba tháng lên 5,3%/năm, sáu và chín tháng lên 6%/năm. Mức lãi suất này đã tăng 0,1-0,2 điểm phần trăm so với biểu lãi suất cũ. Tại Techcombank, từ ngày 22-11-2018, lãi suất tăng thêm 0,1-0,2 điểm phần trăm so với tháng 10 ở nhiều kỳ hạn. Lãi suất cao nhất ở ngân hàng này hiện là 7%/năm, áp dụng cho các kỳ hạn từ 18 tháng trở lên.
Tuy đua nhau tăng lãi suất nhưng mức độ điều chỉnh khá khác nhau dẫn tới chênh lệch lãi suất huy động trên thị trường giữa các ngân hàng khá lớn. Cùng ở các kỳ hạn dài, lãi suất chênh nhau có lúc lên đến 1-1,5%/năm. Cùng là nhóm ngân hàng tư nhân lớn, trong khi MB huy động tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn 36 tháng với lãi suất 7% thì lãi suất tại VPBank lên tới 8%; còn so với ngân hàng nhỏ thì mức lãi suất này thấp hơn nhiều, như Ngân hàng Bản Việt đang huy động với lãi suất cao nhất lên tới 8,6%/năm. Bên cạnh việc trực tiếp tăng lãi suất trên biểu lãi suất huy động, các ngân hàng còn thi nhau áp dụng các chương trình cộng lãi suất, tặng quà, khuyến mãi… để hút thêm tiền gửi từ dân cư.
Bên cạnh việc tăng lãi suất huy động trên thị trường 1 (từ dân cư và tổ chức kinh tế) thì thời gian gần đây, hoạt động phát hành trái phiếu để bổ sung vốn cấp 2 cũng rất sôi động ở nhiều ngân hàng lớn như Vietcombank, BIDV, ACB, HDBank, VIB, MB… Ngoài mục đích bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, việc phát hành trái phiếu của các ngân hàng còn một mục đích “căn cơ” khác là tăng hệ số an toàn vốn tối thiểu (CAR) theo chuẩn Basel II. Tuy vậy, nguồn vốn này chỉ được xem là giải pháp “tình thế” trước mắt và sẽ gây áp lực tới chi phí đầu vào trong tương lai, ảnh hưởng tới lợi nhuận do lãi suất vay trái phiếu kỳ hạn dài thường tương đối cao và có rủi ro biến động lớn.
Lãi suất sẽ tăng đến bao giờ?
Lãi suất huy động tăng vào thời điểm hiện nay xuất phát từ một số nguyên nhân chính. Thứ nhất, nhu cầu vay vốn của nền kinh tế thường lớn trong những tháng cuối năm, kéo theo việc các ngân hàng phải tăng cường nguồn vốn huy động để cho vay. Tuy vậy, khác với mọi năm, nguyên nhân này trong năm nay không thật sự quá lớn do chủ trương không nới thêm chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng cho các ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước (nhiều ngân hàng đã dùng hết chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng trong chín tháng đầu năm). Thứ hai, kể từ ngày 1-1-2019, các ngân hàng buộc phải tuân thủ một số tỷ lệ trong hoạt động cho vay. Điển hình trong số này là nâng hệ số rủi ro cho vay bất động sản từ mức 200% hiện nay lên mức 250% hay giảm tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn từ 45% xuống 40%. Để đáp ứng những chỉ tiêu mới này, các ngân hàng buộc phải tăng hoặc cơ cấu lại nguồn vốn theo hướng tăng tỷ trọng vốn huy động trung và dài hạn. Điều này thể hiện khá rõ khi khá nhiều ngân hàng tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn dài (trên 12 tháng).
Câu hỏi đặt ra là liệu xu hướng tăng lãi suất huy động trong hơn một tháng qua có diễn ra trên diện rộng và sẽ kéo dài tới bao giờ?
Do lãi suất tăng chủ yếu do những áp lực ngắn hạn nên nhiều khả năng khi các chỉ tiêu đã được đáp ứng theo chuẩn mới, lãi suất huy động sẽ sớm có sự ổn định trở lại. Diễn biến hạ nhiệt của lạm phát trong tháng 11 vừa qua cũng như triển vọng lạm phát không quá rủi ro cho cả năm 2019 nhờ giá dầu thế giới lao dốc là điều kiện thuận lợi để kiềm chế đà tăng của lãi suất.
Về lãi suất cho vay, độ trễ so với lãi suất huy động thông thường từ 3-6 tháng. Trên thực tế, mặt bằng lãi suất cho vay thời điểm hiện tại cũng đã được điều chỉnh tăng quanh mức 1% so với thời điểm đầu năm nay, tức đã lên một mặt bằng mới. Do vậy, triển vọng tăng tiếp lãi suất cho vay (nếu có) sẽ cần thêm một vài tháng nữa mới thực sự diễn ra. Tuy nhiên, như phân tích ở trên, việc lãi suất huy động tăng hiện nay có thể chỉ là ngắn hạn. Khi đó, lãi suất cho vay cũng không nhất thiết sẽ phải tăng thêm trong 3-6 tháng tới.