English
普通话
Lãi suất liên tục tăng cao
Theo số liệu của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, năm 2018, nguồn vốn huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư tăng trưởng ổn định so với năm 2017. Vốn huy động ước tăng 15% so với năm 2017 (năm 2017 tăng 14,6%).
Trong đó, vốn huy động bằng VNĐ tăng khoảng 14,3%, chiếm 90,1% tổng vốn huy động. Tốc độ tăng trưởng huy động cao được đánh giá do sự gia tăng của mặt bằng lãi suất huy động của các nhà băng. Trong làn sóng tăng lãi suất huy động năm 2018, đáng chú ý là các NHTM có vốn nhà nước cũng đã tham gia điều chỉnh.
Cụ thể, lãi suất huy động Vietcombank kỳ hạn 1 tháng và 2 tháng là 4,5%/năm. Mức lãi suất này tăng 0,4% so với đầu năm 2018, các kỳ hạn 6 tháng và 9 tháng niêm yết ở mức 5,5%/năm (tăng 0,2%), và từ 12 tháng trở lên 6,8%/năm (tăng 0,3%).
Tương tự hồi tháng 1-2018, Vietinbank đã giảm hàng loạt lãi suất tiết kiệm đối với khách hàng cá nhân, như tiết kiệm trong kỳ hạn 1 tháng đến dưới 3 tháng giảm 0,5% xuống 4,3%/năm; kỳ hạn từ 3 tháng đến dưới 6 tháng ở mức 4,8%, giảm 0,4% so với trước; kỳ hạn từ 6 tháng dưới 9 tháng ở mức 5,3%/năm.
Song đến cuối năm 2018, NH đã điều chỉnh tăng thêm 0,2% lãi suất huy động so với mặt bằng này. Nhiều kỳ hạn huy động tiền gửi cũng được BIDV và Agribank điều chỉnh tăng 0,2-0,3% so với đầu năm ngoái. Theo đó, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 12 tháng của 4 NHTM có vốn nhà nước đang tương đương với các NHTMCP như Sacombank, LienVietPostBank, ACB, Techcombank…
Sức nóng của lãi suất cũng gia tăng từ cuộc đua huy động vốn kỳ hạn dài của các NHTMCP. Trong năm 2018, Viet Capital Bank liên tục giữ vị trí đứng đầu về lãi suất tiết kiệm với mức cao nhất 8,6%/năm, áp dụng cho các khoản tiền gửi từ 24 tháng trở lên và không kèm điều kiện về số tiền gửi.
Mức lãi suất huy động từ 8%/năm cũng ngày càng được các NH áp dụng phổ biến trong nửa cuối năm như BacABank, NCB, Eximbank, VietBank. VIB áp dụng lãi suất 8,4%/năm cho kỳ hạn 12-13 tháng, không kèm yêu cầu về số tiền. Ngoài ra, một số nhà băng tên tuổi muốn huy động nguồn vốn lớn và dài hạn cũng sẵn sàng áp dụng lãi suất rất cao với điều kiện số tiền gửi hàng trăm tỷ đồng.
Chẳng hạn, TPBank áp dụng lãi suất 8,1%/năm đối với kỳ hạn 12 tháng và 8,5%/năm đối với kỳ hạn 6 tháng với yêu cầu tiền gửi tái tục trên 100 tỷ đồng và cam kết không rút trước hạn. Mức này cao hơn ít nhất 0,9% so với gửi tiết kiệm trực tuyến, tiết kiệm thông thường cùng kỳ hạn do chính NH áp dụng.
Mức 8,5%/năm được PVCombank áp dụng cho khách hàng gửi từ 500 tỷ đồng kỳ hạn 13 tháng lĩnh lãi cuối kỳ. ABBank huy động 8,3%/năm kỳ hạn 13 tháng với số tiền từ 500 tỷ đồng trở lên. Trong tháng 12-2018, nhiều NHTMCP còn khuyến mại lớn với lãi suất khủng.
Đơn cử, VPBank đã áp dụng mức lãi suất cao nhất lên tới 8,5%/năm đối với kỳ hạn từ 13 tháng và 8,6%/năm với kỳ hạn từ 18 tháng thuộc sản phẩm Phát Lộc Thịnh Vượng trong thời gian từ ngày 7 đến 26-12. Hay SHB áp dụng khuyến mại kỳ hạn từ 18 tháng trở lên cho số tiền gửi dưới 2 tỷ đồng là 8,6%/năm và từ 2 tỷ đồng trở lên là 8,7%/năm. Đối với kỳ hạn 13 tháng, lãi suất áp dụng cho số tiền gửi dưới 2 tỷ đồng là 8,5%/năm, từ 2 tỷ đồng trở lên là 8,6%/năm.
Kênh đầu tư nổi bật
Nguyên nhân khiến lãi suất huy động năm 2018 tăng mạnh chủ yếu xuất phát từ kỳ vọng lạm phát tăng, trong bối cảnh giá hàng hóa thế giới biến động và các TCTD cơ cấu lại nguồn vốn nhằm đảm bảo các tỷ lệ an toàn trong năm 2019, như tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn giảm xuống 40%, cũng như chuẩn bị tăng vốn cấp 2 theo Basel II. Trong năm 2019, kênh đầu tư này cũng được đánh giá sáng sủa hơn.
Theo ghi nhận ý kiến từ nhiều chuyên gia, mặc dù BĐS là kênh đầu tư có thể cạnh tranh với kênh tiền gửi, nhưng sức cạnh tranh sẽ không quá lớn, vì thị trường BĐS sẽ đối mặt với nhiều cam go trong năm 2019 và tăng trưởng sẽ không cao như giai đoạn 2015-2017.
Khó khăn về nguồn cung, độ tăng trưởng thị trường và việc cơ quan quản lý càng lúc càng siết chặt tính pháp lý của các dự án BĐS, nên doanh nghiệp BĐS ngày càng thận trọng hơn trong giao dịch, kinh doanh BĐS khiến việc đầu tư BĐS cũng sẽ được cân nhắc kỹ hơn.
Ngoài ra, xu hướng siết chặt vốn vào lĩnh vực BĐS của ngành NH cũng sẽ hạn chế cơ hội đầu tư vào kênh này nếu doanh nghiệp không tìm được nguồn vốn mới để phát triển sản phẩm.
Với thị trường chứng khoán cũng sẽ chịu tác động tiêu cực do quá trình tăng lãi suất của FED, cuộc chiến tranh thương mại Mỹ – Trung ngày càng căng thẳng. Độ mở của nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang đứng thứ 7 thế giới, các hoạt động giao thương, thương mại đầu tư chiếm khoảng 200% GDP.
Do đó, những biến động tích cực tiêu cực, từ thị trường thế giới đều tác động ngược lại Việt Nam, và thị trường chứng khoán năm sau dự báo sẽ có sắc màu xám, vì sẽ chịu tác động của nhiều các chính sách từ thị trường thế giới.
Ông Phan Dũng Khánh, chuyên gia tài chính nhận định, những nhà đầu tư rất khéo léo mới có lãi từ kênh BĐS, chứng khoán trong giai đoạn tiếp theo. Đối với kênh vàng và tỷ giá, TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính NH đánh giá, năm tới giá vàng thế giới có xu hướng tăng, nhưng đây không còn là kênh đầu tư đáng chú ý tại Việt Nam.
Trong khi đó, tỷ giá năm 2019 có thể tăng tối đa 3% và sẽ có áp lực tăng lớn hơn, nếu nhân dân tệ tiếp tục giảm giá để đối phó chiến tranh thương mại. Song đây vẫn không là kênh đầu tư hấp dẫn, vì NHNN vẫn muốn giữ ổn định tỷ giá và dự báo lãi suất huy động có thể tiếp tục tăng để giữ mục tiêu này. Cụ thể, mặt bằng lãi suất huy động sau Tết sẽ giảm nhưng cả năm 2019 sẽ tăng thêm khoảng 1%.