Cá nhân bán cổ phiếu phải nộp thuế thu nhập cá nhân bằng 0,1% giá trị giao dịch bán, bất kể giao dịch đang lãi hay lỗ. Cổ tức bằng tiền mặt chịu thuế TNCN 5%. Với cổ tức bằng cổ phiếu, nhà đầu tư chưa nộp thuế ngay khi nhận mà nghĩa vụ thuế phát sinh khi chuyển nhượng.
Đối với nhà đầu tư mới, thuế và phí thường tạo cảm giác khó tính toán hoặc làm phát sinh lo ngại số tiền thực nhận thấp hơn dự kiến. Tuy nhiên, phần lớn thuế bán cổ phiếu Việt Nam 2026 và phí giao dịch đối với cổ phiếu niêm yết được công ty chứng khoán tự động khấu trừ, đồng thời thể hiện trong lịch sử giao dịch hoặc sao kê tài khoản.
Nhà đầu tư chỉ cần hiểu rõ khoản nào là thuế, khoản nào là phí và chúng được tính trên cơ sở nào để chủ động quản lý hiệu quả đầu tư.
Ba quy định thuế cơ bản nhà đầu tư cần nhớ khi giao dịch cổ phiếu và nhận cổ tức tại Việt Nam
Thuế bán cổ phiếu Việt Nam 2026 được tính như thế nào?
Khi cá nhân chuyển nhượng cổ phiếu, số thuế thu nhập cá nhân phải nộp được xác định theo công thức:
Thuế TNCN khi bán cổ phiếu = Giá chuyển nhượng chứng khoán từng lần × 0,1%
Đối với cổ phiếu niêm yết giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán, giá chuyển nhượng thông thường là giá khớp lệnh thực tế. Thuế được tính trên tổng giá trị bán trước khi trừ phí giao dịch và không dựa trên phần lợi nhuận của nhà đầu tư.
Quy định về mức thuế 0,1% trên giá chuyển nhượng từng lần được hướng dẫn tại Điều 16 Thông tư 92/2015/TT-BTC, sửa đổi nội dung về thuế đối với thu nhập từ chuyển nhượng chứng khoán tại Thông tư 111/2013/TT-BTC.
Ví dụ cách tính thuế khi bán cổ phiếu
Nhà đầu tư bán 1.000 cổ phiếu với giá 30.000 đồng/cổ phiếu.
-
Giá trị giao dịch bán: 1.000 × 30.000 = 30.000.000 đồng.
-
Thuế TNCN phải nộp: 30.000.000 × 0,1% = 30.000 đồng.
Khoản thuế này vẫn được tính nếu nhà đầu tư mua số cổ phiếu trên với mức giá cao hơn 30.000 đồng và đang chịu lỗ.
Thuế 0,1% tính trên giá trị nào, có được trừ giá vốn không?
Không. Thuế TNCN từ chuyển nhượng cổ phiếu được tính trên giá trị bán của từng giao dịch, không tính trên chênh lệch giữa giá bán và giá mua.
Điều này có nghĩa là:
-
Không được trừ giá vốn mua cổ phiếu.
-
Không được trừ phí giao dịch trước khi tính thuế.
-
Không được bù khoản lỗ của mã cổ phiếu này với khoản lãi của mã khác.
-
Không phụ thuộc vào tổng kết quả đầu tư trong năm.
Ví dụ, nhà đầu tư mua cổ phiếu với tổng giá trị 105 triệu đồng nhưng sau đó chỉ bán được 100 triệu đồng. Dù đang lỗ 5 triệu đồng, thuế TNCN vẫn là:
100 triệu đồng × 0,1% = 100.000 đồng.
Cơ chế này giúp việc thu và khấu trừ thuế được thực hiện thống nhất theo từng lần giao dịch. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần tính khoản thuế này vào chi phí khi xác định điểm hòa vốn thực tế.
Bán cổ phiếu bị đánh thuế bao nhiêu phần trăm?
Mức thuế đối với cá nhân bán cổ phiếu là 0,1% trên giá trị chuyển nhượng của từng lần bán.
Đây là thuế tính trên giá trị chuyển nhượng, không phải 0,1% trên lợi nhuận. Vì vậy, nhà đầu tư vẫn bị khấu trừ thuế khi bán hòa vốn hoặc bán lỗ.
Với chứng khoán giao dịch qua tài khoản lưu ký, công ty chứng khoán hoặc ngân hàng thương mại nơi cá nhân mở tài khoản lưu ký có trách nhiệm khấu trừ thuế thu nhập cá nhân trước khi thanh toán tiền bán cho nhà đầu tư.
Nhận cổ tức bằng tiền mặt có bị trừ thuế không?
Có. Cổ tức bằng tiền mặt được xếp vào thu nhập từ đầu tư vốn và chịu thuế TNCN với mức 5% trên số tiền cổ tức nhà đầu tư được nhận.
Công thức:
Thuế TNCN cổ tức tiền mặt = Tổng cổ tức được nhận × 5%
Doanh nghiệp hoặc tổ chức trả cổ tức thường thực hiện khấu trừ thuế trước khi thanh toán. Vì vậy, số tiền thực tế về tài khoản chứng khoán hoặc tài khoản ngân hàng của nhà đầu tư thường là số tiền đã trừ thuế.
Ví dụ:
Nhà đầu tư sở hữu 10.000 cổ phiếu. Doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt với tỷ lệ 10% trên mệnh giá, tương đương 1.000 đồng/cổ phiếu.
-
Tổng cổ tức: 10.000 × 1.000 = 10.000.000 đồng.
-
Thuế TNCN: 10.000.000 × 5% = 500.000 đồng.
-
Số tiền thực nhận: 9.500.000 đồng.
Như vậy, khi được hỏi “nhận cổ tức có bị trừ thuế không?”, câu trả lời là có, cổ tức tiền mặt thông thường bị khấu trừ 5% trước khi thanh toán.
Cổ tức tiền mặt thường được doanh nghiệp khấu trừ 5% thuế TNCN trước khi chuyển tiền cho cổ đông
Nhận cổ tức bằng cổ phiếu thì thuế được tính khi nào?
Khi doanh nghiệp trả cổ tức bằng cổ phiếu, nhà đầu tư chưa phải nộp thuế TNCN từ đầu tư vốn ngay tại thời điểm cổ phiếu được ghi nhận vào tài khoản.
Thời điểm xác định thu nhập chịu thuế là khi nhà đầu tư chuyển nhượng số cổ phiếu nhận từ cổ tức.
Khi chuyển nhượng cổ phiếu nhận thêm, về nguyên tắc có thể phát sinh hai nghĩa vụ:
-
Thuế TNCN đối với thu nhập từ đầu tư vốn: thuế suất 5% tính trên giá trị cổ tức bằng cổ phiếu theo quy định.
-
Thuế TNCN đối với chuyển nhượng chứng khoán: thuế suất 0,1% trên giá trị giao dịch bán.
Theo hướng dẫn tại Thông tư 111/2013/TT-BTC, giá trị thu nhập từ đầu tư vốn đối với cổ tức bằng cổ phiếu được căn cứ vào giá trị cổ tức ghi trên sổ sách kế toán hoặc số lượng cổ phiếu thực nhận nhân với mệnh giá cổ phiếu.
Ví dụ:
Nhà đầu tư nhận 1.000 cổ phiếu dưới hình thức cổ tức, mệnh giá 10.000 đồng/cổ phiếu.
Giá trị cổ tức làm căn cứ ban đầu:
1.000 × 10.000 đồng = 10.000.000 đồng
Khi chuyển nhượng số cổ phiếu này, thuế từ đầu tư vốn theo mức 5% có thể được xác định trên giá trị cổ tức theo quy định. Đồng thời, giao dịch bán tiếp tục chịu thuế chuyển nhượng chứng khoán 0,1%.
Việc xác định cổ phiếu nào là cổ phiếu nhận từ cổ tức, thứ tự chuyển nhượng và trách nhiệm kê khai còn phụ thuộc vào phương thức quản lý chứng khoán, tổ chức phát hành và đơn vị lưu ký. Nhà đầu tư nên kiểm tra thông báo khấu trừ tại công ty chứng khoán hoặc tham vấn cơ quan thuế trong trường hợp đặc biệt.
Cổ phiếu thưởng có cách tính thuế giống cổ tức bằng cổ phiếu không?
Cần phân biệt nguồn hình thành cổ phiếu thưởng. Nếu cổ phiếu thưởng có bản chất là thu nhập từ đầu tư vốn, chẳng hạn doanh nghiệp phân phối lợi nhuận hoặc làm tăng vốn cho cổ đông hiện hữu, nghĩa vụ thuế có thể được xác định khi cá nhân chuyển nhượng cổ phiếu.
Nếu cổ phiếu được thưởng do quan hệ lao động, chương trình ESOP hoặc chính sách đãi ngộ nhân viên, khoản thu nhập có thể thuộc nhóm thu nhập từ tiền lương, tiền công và áp dụng cơ chế thuế khác.
Do đó, không nên mặc định mọi loại “cổ phiếu thưởng” đều chỉ chịu thuế giống cổ tức bằng cổ phiếu. Nhà đầu tư cần xem nghị quyết phát hành, thông báo phân bổ và nguồn vốn phát hành.
Phí giao dịch chứng khoán gồm những loại nào, khác gì với thuế?
Thuế là khoản phải nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định pháp luật. Phí giao dịch là khoản nhà đầu tư trả cho công ty chứng khoán để sử dụng hệ thống, dịch vụ đặt lệnh, quản lý tài khoản và thực hiện giao dịch.
Mức phí mua hoặc bán cổ phiếu không cố định cho toàn thị trường. Mỗi công ty chứng khoán có biểu phí riêng, có thể phụ thuộc vào kênh đặt lệnh, tổng giá trị giao dịch, chính sách khách hàng hoặc chương trình ưu đãi.
Ngoài phí giao dịch, nhà đầu tư có thể phát sinh các khoản khác như:
-
Phí lưu ký chứng khoán.
-
Phí ứng trước tiền bán.
-
Lãi vay giao dịch ký quỹ.
-
Phí hoặc lãi liên quan đến các dịch vụ tài chính khác.
Các khoản này không phải là thuế TNCN và không được trừ khỏi giá trị tính thuế 0,1% khi bán cổ phiếu.
Bảng so sánh thuế và phí khi đầu tư cổ phiếu
| Loại giao dịch hoặc thu nhập | Mức thuế/phí | Cơ sở tính | Thời điểm khấu trừ | Đơn vị thực hiện |
|---|---|---|---|---|
| Bán cổ phiếu | Thuế TNCN 0,1% | Giá trị giao dịch bán từng lần | Khi giao dịch bán được thanh toán | Công ty chứng khoán hoặc đơn vị lưu ký theo quy định |
| Cổ tức bằng tiền | Thuế TNCN 5% | Tổng số tiền cổ tức | Trước khi trả cổ tức | Doanh nghiệp hoặc tổ chức trả thu nhập |
| Cổ tức bằng cổ phiếu | Thuế đầu tư vốn 5%; giao dịch bán chịu thêm thuế 0,1% | Giá trị cổ tức theo quy định và giá trị chuyển nhượng | Khi chuyển nhượng cổ phiếu nhận thêm | Đơn vị có trách nhiệm khấu trừ; một số trường hợp cần kê khai |
| Mua hoặc bán cổ phiếu | Phí theo biểu phí | Giá trị giao dịch | Khi giao dịch phát sinh | Công ty chứng khoán |
| Sử dụng margin | Lãi vay theo chính sách | Dư nợ và thời gian vay | Theo kỳ tính lãi | Công ty chứng khoán |
GỢI Ý HÌNH MINH HỌA 3
Thuế và phí được thể hiện riêng giúp nhà đầu tư dễ dàng kiểm tra số tiền bán ròng sau mỗi giao dịch
Nhà đầu tư có cần tự kê khai và nộp thuế không?
Đối với giao dịch cổ phiếu niêm yết thông thường, nhà đầu tư cá nhân thường không phải tự tính và chuyển khoản thuế cho cơ quan thuế sau từng lệnh bán.
Công ty chứng khoán hoặc ngân hàng lưu ký thực hiện khấu trừ thuế 0,1% trước khi thanh toán tiền bán. Với cổ tức tiền mặt, doanh nghiệp hoặc tổ chức trả thu nhập khấu trừ 5% trước khi chi trả.
Cơ chế khấu trừ tại nguồn giúp nhà đầu tư hạn chế nguy cơ quên kê khai hoặc nộp thiếu thuế. Đây cũng là lý do nhà đầu tư F0 không cần quá lo lắng về việc phải thực hiện thủ tục thuế sau mỗi giao dịch thông thường.
Tuy nhiên, việc tự kê khai có thể phát sinh trong các trường hợp đặc biệt như:
-
Chuyển nhượng cổ phiếu ngoài hệ thống.
-
Chuyển nhượng chứng khoán chưa niêm yết.
-
Giao dịch không qua công ty chứng khoán hoặc đơn vị lưu ký.
-
Cổ tức bằng cổ phiếu hoặc cổ phiếu thưởng chưa được khấu trừ đầy đủ.
-
Các trường hợp khác theo yêu cầu của cơ quan thuế.
Làm thế nào để kiểm tra số thuế và phí đã bị trừ?
Sau mỗi giao dịch bán, nhà đầu tư nên kiểm tra:
-
Giá trị khớp lệnh.
-
Phí giao dịch.
-
Thuế TNCN 0,1%.
-
Số tiền bán ròng dự kiến nhận.
-
Ngày tiền bán về tài khoản.
Đối với cổ tức, nhà đầu tư có thể đối chiếu thông báo thực hiện quyền, tổng số tiền cổ tức, số thuế 5% bị khấu trừ và số tiền thực nhận.
Trên iKIS, nhà đầu tư có thể theo dõi lịch sử giao dịch và sao kê tài khoản để kiểm tra các khoản liên quan đến từng giao dịch, từ đó chủ động đối chiếu số tiền bán và chi phí phát sinh mà không phải tính lại toàn bộ bằng tay.
Nhà đầu tư nên tính điểm hòa vốn như thế nào sau thuế và phí?
Điểm hòa vốn không chỉ phụ thuộc vào giá mua và giá bán. Nhà đầu tư cần cộng thêm phí mua, phí bán và thuế 0,1% trên giá trị bán.
Cách ước tính đơn giản:
Lợi nhuận ròng = Tiền bán – Thuế bán – Phí bán – Giá vốn – Phí mua – Chi phí margin nếu có.
Việc đưa đầy đủ thuế và phí vào phép tính đặc biệt quan trọng với giao dịch ngắn hạn, bởi lợi nhuận kỳ vọng trên mỗi lệnh thường nhỏ và có thể bị bào mòn sau nhiều lần mua bán.
Nhà đầu tư F0 có thể xem thêm:
-
[Bảng cân đối kế toán: 3 chỉ số quan trọng nhà đầu tư F0 cần đọc – T7-B6]
-
[Lợi nhuận gộp và lợi nhuận thuần khác nhau như thế nào? – T7-B7]
-
[FAQ dành cho nhà đầu tư F0: Những câu hỏi thường gặp khi bắt đầu đầu tư – T6-B10]
Câu hỏi thường gặp về thuế TNCN chứng khoán
Lỗ khi bán cổ phiếu có được miễn hoặc khấu trừ thuế không?
Không. Thuế chuyển nhượng chứng khoán được tính bằng 0,1% trên giá trị bán của từng giao dịch, không tính trên lợi nhuận. Vì vậy, giao dịch bán lỗ, bán hòa vốn hoặc bán có lãi đều áp dụng cùng một cách tính. Khoản lỗ cũng không được bù trừ với lợi nhuận từ giao dịch khác để hoàn lại thuế.
Mua cổ phiếu có bị tính thuế TNCN không?
Thông thường, nhà đầu tư không bị tính thuế TNCN tại thời điểm mua cổ phiếu. Thuế chuyển nhượng 0,1% được khấu trừ đối với bên bán. Tuy nhiên, người mua vẫn có thể phải trả phí giao dịch theo biểu phí của công ty chứng khoán và các chi phí dịch vụ khác nếu sử dụng margin hoặc ứng trước.
Không bán cổ phiếu thì có phải nộp thuế không?
Việc chỉ nắm giữ cổ phiếu chưa làm phát sinh thuế chuyển nhượng. Thuế 0,1% chỉ phát sinh khi nhà đầu tư bán hoặc chuyển nhượng. Nếu đang nắm giữ nhưng nhận cổ tức tiền mặt, nhà đầu tư vẫn chịu thuế 5% trên cổ tức. Với cổ tức bằng cổ phiếu, thuế đầu tư vốn được xác định khi chuyển nhượng số cổ phiếu nhận thêm.
Thuế và phí có được hiển thị riêng trên tài khoản chứng khoán không?
Thông thường, công ty chứng khoán sẽ thể hiện giá trị giao dịch, phí, thuế và số tiền ròng trong lịch sử lệnh, sao kê hoặc báo cáo tài khoản. Cách trình bày có thể khác nhau giữa các hệ thống. Nhà đầu tư nên kiểm tra chi tiết từng giao dịch thay vì chỉ theo dõi tổng số tiền về tài khoản.
Căn cứ pháp lý tham khảo
-
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 04/2007/QH12 và các văn bản sửa đổi, bổ sung.
-
Thông tư 111/2013/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Luật Thuế thu nhập cá nhân.
-
Thông tư 92/2015/TT-BTC của Bộ Tài chính sửa đổi, bổ sung quy định về thuế TNCN, bao gồm cách tính thuế đối với chuyển nhượng chứng khoán.
-
Các hướng dẫn kê khai, khấu trừ và quản lý thuế có liên quan đang có hiệu lực tại thời điểm phát sinh giao dịch.
Bắt đầu đầu tư chủ động và minh bạch hơn cùng iKIS
Thuế và phí là một phần bình thường trong quá trình đầu tư chứng khoán. Khi hiểu rõ cách tính và cơ chế khấu trừ, nhà đầu tư có thể dễ dàng xác định số tiền thực nhận, điểm hòa vốn và hiệu quả thực tế của từng giao dịch.
Với ứng dụng iKIS, nhà đầu tư có thể theo dõi danh mục, lịch sử giao dịch và sao kê tài khoản trên cùng một nền tảng, qua đó thuận tiện kiểm tra các khoản phí, thuế và biến động tài sản.
Tải ứng dụng iKIS hoặc mở tài khoản chứng khoán tại KIS Vietnam để bắt đầu theo dõi và quản lý giao dịch một cách chủ động, minh bạch hơn.
Lưu ý: Nội dung bài viết chỉ nhằm cung cấp thông tin tham khảo và kiến thức phổ thông cho nhà đầu tư, không phải ý kiến tư vấn thuế, pháp lý hoặc tài chính cá nhân cho một trường hợp cụ thể.
Quy định, thủ tục kê khai và cơ chế khấu trừ có thể thay đổi theo văn bản pháp luật mới hoặc phụ thuộc vào loại chứng khoán, phương thức giao dịch và tình trạng cư trú của người nộp thuế. Nhà đầu tư nên kiểm tra văn bản pháp luật hiện hành, thông báo của công ty chứng khoán hoặc liên hệ cơ quan thuế và đơn vị tư vấn chuyên môn trước khi xử lý giao dịch đặc biệt.
